Geçen hafta sonu Anneler günü münasebetiyle Marmaris yolunda tamı tamına 24 can gitti. Normal şartlarda böyle bir kaza sonunda bütün kurum ve kuruluşlar ayağa kalkmalıydı.
Bugüne kadar sadece kazanın yapıldığı gün Sayın Cumhurbaşkanımız taziyelerini bildirdi. Halihazırda 3 gün geçtiği halde, birinci derecede sorumluluk alanına girmesi sebebiyle ne TÜRSAB’dan ve nede Turizm Bakanlığından herhangi bir açıklama gelmedi. Turizm camiası olarak bu kadar mı umursamaz olundu?
Asıl konuşması gerekenler suspus dururken kazaya sebebiyet veren kaçak turu düzenleyen Murat Ceylan bir açıklama yapmış. Burada söylediklerimizi adeta doğrularcasına “o yolda bir denetleme yaptığınızda göreceksiniz ki; durdurduğunuz her yüz adet araçtan sadece bir-ikisi yasaldır” diyor ve “sistem böyle işliyor” diye de ilave ediyor. Yani yasal olmayan yollarla kaçak tur düzenlemek yetkili kurumlarca denetlenmeyip etkin caydırıcı yaptırımlar uygulanmayınca bir süre sonra yasalmış gibi görünmeye başlıyor.
Bir taraftan mesleğini düzgün yapmaya çalışan, bağlı bulunduğu TÜRSAB’a ve Turizm Bakanlığına on binlerce Lira kuruluş teminatı ödeyen, personel istihdam eden, yaptığı işin karşılığında KDV, stopaj ve gelir vergisini ödeyen 1618 sayılı yasa gereği kurulmuş gerçek turizmciler varken diğer taraftan hiçbir yere bağlı olmadan ve hiçbir kural tanımadan turizm mesleğine, ahlaki değerlere, insana saygı duymayan illegal turizmcilerin(!) oluşturduğu düzensiz bir yapı var.
Zaten 1618 sayılı yasanın getirdiği hükümler sadece legal firmalara uygulanıyor. Mesela denetimler sadece işini düzgün yapan yasal firmalara yapılır. Türsab, Turizm Bakanlığı ve Maliye gelip hep onları denetler. Trafik şube ekipleri ulaştırma bakanlığının karayolları kanunlarını sadece yasal iş yapan firmalara uygular.
Kaçak iş yapanlar mı? Adı üstünde kaçak! Yani yasal olmayan, adresi belli olmayan bir yer nasıl denetlenir ki? İşte yetkili kurumlar maalesef olaya böyle bakıyorlar. Böyle baktıkları sürece de kaçak faaliyette bulunanlar ne yasa tanıyorlar nede hukuk. Adeta vahşi batının Teksas’ı gib. Kim silahı erken çekerse o hayatta kalır misali bir sektör gerçeği yaşıyoruz. Başıboşluk had safhada. Kısaca sektörünün özeti bu...
Düşünsenize; adeta memlekette herkes turizmci olmuş. Bazı belediye ve dernekler gibi kamu kurumları, ev hanımları, emekliler ve öğretmenler başta olmak üzere, değişik meslek gruplarından herkes turizmci...
Bu kişiler Anadolu’nun dört bir tarafına hiçbir yetki ve sorumluluğu olmadan ucuz iş yapma pahasına hiçbir kriterlere uymayan araç ve personellerle tur yapıyorlar. Kazandığının vergisini ödemeden tamamen yasadışı para kazanıyorlar. Hatta bu işi o kadar çok yapıyorlar ki gerçek meslek erbabının toplamından daha fazla cirolara ulaşıyorlar. Boyutu yüz milyarlarca liraya ulaşmış kaçak tur faaliyetleri denetim yapılmadığı sürece daha da artacaktır. Maliye bakanlığı bu tür faaliyetler için tedbir almalı ve takibini yapmalıdır. Yoksa kaçak yolla elde edilen milyarlarca liralık kazançların KDV’si, gelir ve diğer vergileri maalesef devletin kasasına girmeyecektir.
Şu artık kesinleşmiştir ki, bugüne kadar yapılan kaçak acenteciliğin yegâne sebebi etkin denetim yapılmamış olmasıdır. Sadece etkin denetimler yapıldığı zaman tur kazaları kader olmaktan çıkacaktır.
Radikal bir şekilde bu işe yaklaşılmadığı sürece bu kazalar daha çok olmaya devam edecek ve gene her seferinde yüzlerce vatandaş kurban edilecek ve devletimiz maddi ve manevi kayıplar yaşayacaktır.
Bu bağlamda kaçak tur faaliyeti yapan kişiler ne kadar sorumluysa yasaları uygulamayan kurumlarda aynı derecede sorumludurlar. Yaşanan bu tarz kazalar sonrasında başta TÜRSAB ve Turizm Bakanlığı olmak üzere, Ulaştırma Bakanlığı ve Trafik şube birimleri etkin tedbirler alamadığı için birinci derecede sorumluluk üstlenip özeleştiri yapmak zorundadır.
Bu işe bugüne kadar yeterince kayıtsız kalındı. Lütfen artık hiç kimse kayıtsız kalmasın!