İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) yayımladığı son araştırma, yeme-içme (HoReCa) sektöründe çanların çaldığını ortaya koydu. İstanbulluların yarısından fazlası dışarıda tükettiği gıdayı "güvensiz" bulurken, her 5 kişiden birinin son bir yılda gıda zehirlenmesi yaşadığı belirlendi. Halkın en çok güvendiği yer esnaf lokantaları olurken, seyyar tezgahlar sınıfta kaldı.
Mutfaktan dışarıya büyük şüphe: %51,4 "Güvenmiyorum" dedi
İPA’nın her ay düzenli yayımladığı İstanbul Barometresi'nin Haziran sayısı “Yeterli ve Kaliteli Gıdaya Erişim” temasıyla yayımlandı. Farklı sosyo-ekonomik gruplardan 761 kişinin katıldığı saha araştırmasında, İstanbulluların dışarıdaki gıdaya karşı ciddi bir güvensizlik beslediği gözler önüne serildi.
Araştırmaya göre;
- %51,4: Dışarıda tükettiği gıdayı kesinlikle güvenli bulmuyor.
- %27,5: "Ne güveniyorum ne güvenmiyorum" diyerek kararsız kalıyor.
- %21,1: Dışarıdaki gıdaya güvendiğini söylüyor.
Bu tablonun ardından İstanbulluların %32,7'si dışarıdan yemek yemeyi tamamen bıraktığını beyan etti. Haftada birden fazla kez dışarıda yiyenlerin oranı %26,4 iken, ayda birkaç kez tüketenler %40,9'da kaldı.
Zincir restoranlar çöktü, esnaf lokantası zirveye çıktı
Tüketicilerin hangi mekanlara güvenip hangilerinden kaçındığı sorulduğunda ise çarpıcı bir sonuç ortaya çıktı. Milyon dolarlık reklam bütçelerine sahip zincir restoranlar ve online yemek platformları, halkın gözünde sınıfta kaldı.
| Mekan Türü |
Güven Oranı (%) |
Durum |
| Küçük Esnaf & Aile Lokantaları |
%37,5 |
En Güvenilen |
| Zincir Restoran ve Kafeler |
%17,2 |
Düşük Güven |
| Online Yemek Uygulamaları |
%17,0 |
Düşük Güven |
| Seyyar Tezgahlar |
%7,4 |
En Az Güvenilen |
Skandal Veri: Her 5 Kişiden Biri Dışarıda Zehirlendi!
Raporun en korkutucu kısmı ise sağlık verilerinde gizli. Araştırmaya katılan İstanbulluların %20'si (her 5 kişiden 1'i), son bir yıl içinde dışarıda yediği bir gıdadan sonra bulantı, kusma veya ishal gibi gıda kaynaklı sağlık sorunları yaşadığını doğruladı.
Mağdur Olanlar Neden Susuyor?
Zehirlenen ya da rahatsızlanan vatandaşların gösterdiği tepki ise "sessiz tehlikeyi" gözler önüne serdi:
- %53,3'ü hiçbir hukuki veya tıbbi süreç başlatmayıp evde geçmesini bekledi.
- %30,3'ü hastaneye başvurdu.
- %11,2'si eczaneden reçetesiz ilaç alarak tedavi olmaya çalıştı.
- Sadece %4,6'sı restorana şikayette bulundu, %2,6'sı ise resmi kurumlara bildirim yaptı.
Mutfak alışverişinde "Son kullanma tarihi" kırmızı çizgi
Dışarıdaki gıdaya güvenemeyen İstanbullular ev içi mutfak alışverişinde de kılı kırk yarıyor. Katılımcıların %81'i süpermarketleri, %34'ü semt pazarlarını tercih ederken; alışveriş sırasında en çok dikkat edilen unsur %64,9 oranıyla Son Kullanma Tarihi (SKT) oldu.