Türk vatandaşlarının Schengen ülkelerine vizesiz seyahat edebilmesine yönelik müzakereler yıllardır gündemdeki yerini korurken, Alman basınında yayımlanan dikkat çekici bir analiz yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Alman gazetesi Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), Avrupa Birliği'nin çeşitli girişimlerine rağmen Türkiye'nin vize serbestisi konusunda beklenen ölçüde ısrarcı davranmadığını öne sürdü. Analizde, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne aday ülkeler arasında vatandaşları hâlâ vizesiz seyahat hakkı elde edemeyen tek ülke olduğuna dikkat çekildi. Son dönemde Schengen vizesi almak isteyen Türk vatandaşlarının uzun randevu süreleri ve artan ret oranlarıyla karşı karşıya kaldığı belirtilirken, buna rağmen Ankara'nın süreci hızlandırma konusunda sınırlı bir tutum sergilediği ifade edildi.
Brüksel teklif yaptı, Ankara sessiz kaldı iddiası
Haberde, Avrupa Birliği'nin Temmuz ayında teknik görüşmelerin yeniden başlatılması yönünde öneride bulunduğu ancak Ankara'nın bu çağrıya henüz resmi bir yanıt vermediği aktarıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın vize serbestisinin gerçekleşmemesinden Avrupa Birliği'ni sorumlu tuttuğu belirtilirken, Brüksel'in ise Türkiye'nin gerekli şartları henüz tamamlamadığını savunduğu kaydedildi.
Diplomatik kaynaklara dayandırılan değerlendirmede, Türkiye üzerinde hissedilen baskının sanıldığı kadar yüksek olmadığı ve bunun sürecin yavaş ilerlemesinde etkili olduğu görüşüne yer verildi.
Yeşil pasaport detayı denklemi değiştiriyor
FAZ'ın analizinde, Türkiye'de uygulanan yeşil pasaport sisteminin mevcut tabloyu doğrudan etkileyen unsurlardan biri olduğu vurgulandı. Yeşil pasaport hakkından üst düzey kamu görevlileri, akademisyenler, avukatlar, denetçiler, belediye başkanları ve belirli ihracat kriterlerini karşılayan şirket temsilcilerinin yararlanabildiği hatırlatıldı. Ayrıca bu hakların pasaport sahiplerinin eşlerini ve çocuklarını da kapsadığı belirtildi.
Haberde, Avrupa Birliği'nin uzun süredir dolaşımdaki yeşil pasaport sayısına ilişkin Türkiye'den ayrıntılı veri talep ettiği ancak bu konuda yeterli bilgi paylaşılmadığı iddiasına da yer verildi.
AB'nin masadaki altı şartı
Analize göre Türkiye'nin Schengen bölgesinde vizesiz seyahat hakkı elde edebilmesi için yerine getirmesi gereken altı kriter bulunuyor. Bu kriterler arasında kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemeler, Avrupa ülkeleriyle adli iş birliğinin geliştirilmesi, geri kabul anlaşmalarının uygulanması ve terörle mücadele mevzuatında değişiklik yapılması gibi başlıklar yer alıyor.
Yetkililerin özellikle terörle mücadele yasasına ilişkin düzenlemelerin son dönemdeki siyasi gelişmeler ve yürütülen barış süreci çerçevesinde aşılabilecek başlıklar arasında değerlendirildiğini ifade ettiği aktarıldı.
Avrupa da mevcut tablodan rahatsız değil
Haberde uzman görüşlerine de yer verildi. Buna göre yeşil pasaport sahiplerinin iltica başvurularında bulunma oranlarının düşük olması ve vize süresi ihlallerinin sınırlı kalması nedeniyle Avrupa ülkelerinin mevcut sisteme karşı sert bir tutum geliştirmediği belirtildi. Kıbrıs hariç Avrupa Birliği ülkelerinin yeşil pasaport uygulamasını kabul etmeyi sürdürdüğü ifade edilirken, mevcut dengenin hem Ankara hem de Brüksel açısından yönetilebilir bir ara formül olarak görüldüğü değerlendirmesi yapıldı.
Bu nedenle FAZ analizinde, Türkiye ile Avrupa Birliği arasında uzun süredir gündemde bulunan vize serbestisi sürecinin kısa vadede önemli bir ivme kazanmasının zor olduğu sonucuna yer verildi.