15 Kasım 2024 itibarıyla yürürlüğe girecek yeni nesil yazarkasa POS cihazı zorunluluğu, turizm sektörü ve dövizle ödeme alan işletmeler için ciddi sorunlar yaratıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın, vergide kaçağı önlemek amacıyla tüm kartlı ödemelerde yeni nesil POS cihazlarının kullanılmasını zorunlu kılmasına karşın, bankaların döviz tahsilatı altyapısındaki eksiklikler endişeye neden oluyor.
Döviz tahsilatı sekteye uğrayabilir
Yeni sistemle birlikte eski POS cihazlarının kullanımı tamamen sona erecek. Ancak yeni nesil yazarkasa POS cihazları, bazı bankaların yazılım altyapılarındaki eksiklikler nedeniyle dolar ve euro gibi döviz işlemlerini destekleyemiyor. Bu durum, özellikle yabancı turistlere hizmet sunan otel, restoran, kuyumcu ve perakendecileri olumsuz etkiliyor.
Eski POS cihazlarıyla döviz cinsinden ödeme kabul edebilen işletmeler, yeni sistemle birlikte bu imkândan yoksun kalacak. Dövizle ödeme yapmak isteyen yabancı turistler, kendi bankalarının uyguladığı yüksek kur ve komisyon farkları nedeniyle alışverişten vazgeçebilir. Bu da turizm gelirlerini doğrudan etkileyebilir.
İTO’dan erteleme çağrısı
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, bu zorunluluğun yıl sonuna kadar ertelenmesi gerektiğini vurguladı. Avdagiç, “Bankaların yazılım altyapılarındaki eksiklikler nedeniyle kredi kartıyla döviz tahsilatı şu an mümkün değil. Bankaların sistemlerini yeni düzenlemeye uygun hale getirmesi için ek zamana ihtiyacı var. Yıl sonuna kadar sağlanacak erteleme, hem işletmelerimizi hem de müşterilerimizi mağduriyetten koruyacaktır” dedi.
Ayrıca, mevcut yazarkasa POS cihazlarının döviz tahsilatı yapabilmesi için kapsamlı bir yazılım güncellemesi gerektiğini belirten Avdagiç, geçiş sürecinin eş zamanlı olarak tamamlanmasının önemine dikkat çekti.
Turizm sektörü uyum için süre talep ediyor
Uygulamadan en çok etkilenen sektörlerin başında turizm geliyor. Türkiye Otelciler Birliği (TÜROB) Başkanı Müberra Eresin, otelcilik sektöründe kullanılan sistemlerin yeni POS cihazlarına entegrasyonu için zamana ihtiyaç olduğunu belirtti. “Bazı bankalar sistemlerini güncelleyemediği için döviz tahsilatı konusunda sıkıntı yaşanabilir. 15 Kasım’da yürürlüğe girecek düzenlemenin Aralık 2024 sonuna kadar uzatılmasını bekliyoruz” dedi.
Eresin, bu süreçte hem otel yönetim sistemlerinin yeni cihazlara adapte edilmesi hem de bankaların altyapılarını tamamlaması gerektiğini ifade ederek, turizm sektörünün bu geçiş için ek süreye ihtiyaç duyduğunu vurguladı.
Dövizle işlem yapan işletmelerin kaygısı büyük
Bankalararası Kart Merkezi’nin (BKM) verilerine göre, yabancı turistlerin Ocak-Eylül 2024 döneminde Türkiye’de gerçekleştirdiği kartlı işlemler 645 milyar TL’yi buldu. Bu rakam, turizm sektöründe dövizle işlem yapılabilmesinin ekonomik önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
Yeni düzenlemenin döviz tahsilatı konusunda yaratabileceği kısıtlamalar, sadece turizm sektörüyle sınırlı kalmayarak, yabancı müşterilere hizmet veren diğer işletmeleri de olumsuz etkileyebilir. İş dünyası, uygulamanın yılsonuna kadar ertelenmesini ve bankaların gerekli altyapıyı tamamlaması için süre tanınmasını talep ediyor.
Çözüm beklentisi
Turizm sektörü, geçiş sürecinin sağlıklı bir şekilde tamamlanması için Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan çözüm odaklı adımlar bekliyor. Yeni POS cihazlarının döviz tahsilatını destekler hale getirilmesi, Türkiye’nin turizm gelirlerini artırma hedefiyle örtüşen bir düzenleme olacaktır. Aksi halde, bu süreç turist memnuniyetini ve işletmelerin gelirlerini doğrudan tehdit edebilir.
Tüm paydaşların ortak talebi, erteleme süresince eksikliklerin hızla giderilmesi ve hem işletmelerin hem de turistlerin bu geçişten olumsuz etkilenmemesi yönünde. Turizm sektörü adına bu süreçte yapılacak düzenlemeler, yalnızca ekonomik kazancı değil, aynı zamanda Türkiye’nin hizmet kalitesini koruma hedefini de destekleyecektir.