Microsoft’un “İş Hayatında Yapay Zeka: Üretken Yapay Zeka Meslekleri Nasıl Değiştiriyor?” başlıklı araştırmasına göre, turizm sektöründe yapay zekânın en çok kullanıldığı alanlar şunlar:
• Bilgi arama (yüzde 32) – vize koşulları, ulaşım saatleri, destinasyon bilgileri.
• Metin yazımı (yüzde 18) – tur tanıtımları, e-posta bültenleri, sosyal medya içerikleri.
• Müşteri iletişimi (yüzde 12) – hazır yanıt şablonları, sohbet botları.
• Rezervasyon ve belge hazırlama (yüzde 9).
• Müşteri yorum ve tercih analizleri (yüzde 7).
Yapay zeka bu taleplere; bilgi sağlama, tur danışmanlığı, metin üretimi ve rutin işlerin otomasyonu ile yanıt veriyor. Böylece turizm çalışanlarının zamanı daha karmaşık ve yaratıcı görevlere kalıyor.
En fazla etkilenecek turizm meslekleri
Araştırmada, “AI applicability score” ile mesleklerin yapay zekâdan etkilenme düzeyi ölçüldü. En yüksek etki görülecek 5 meslek:
1. Çevirmenler (0,49) – Metin ve konuşma çevirisinde yüksek başarı.
2. Konserjler (0,40) – Şehir bilgisi, rezervasyon gibi işler İA’ya devredilebilir.
3. Tur acentaları (0,41) – Tur seçimi ve belge işlemlerinde otomasyon.
4. Satış yöneticileri (0,36) – Talep analizi ve müşteri görüşmeleri.
5. Rehberler (0,35) – Sanal rehberler ve sesli turlar bazı görevleri üstleniyor.
Daha az etkilenecek meslekler arasında niş alanlarda çalışan turist rehberleri, etkinlik organizatörleri, cankurtaranlar ve spor eğitmenleri bulunuyor.
“Yapay zeka yerine geçmeyecek, dönüştürecek”
Tur operatörü “Nevskie Sezony” Genel Müdürü Kirill Sokolov, yapay zekânın şirketlerindeki işlerin yüzde 15-20’sini şimdiden devraldığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Yapay zeka tur acentalarının yerini tamamen alamaz. Ama zaman tasarrufu, verimlilik ve üretkenliği artırma açısından müthiş bir araç. 3-5 yıl içinde basit tatil paketlerini tamamen yapay zeka düzenleyebilir.”
Microsoft’a göre, yapay zeka turizm mesleklerini ortadan kaldırmaktan ziyade, iş tanımlarını yeniden şekillendirecek. Örneğin, rehberler daha çok kişiye özel turlar düzenleyecek.
Avantajlar ve riskler
Avantajlar:
• Hızlı bilgi sağlama
• Rutin işlemlerde maliyet düşüşü
• Kişiselleştirilmiş tur paketleri
Riskler:
• Yanlış bilgi verme ihtimali (özellikle vize ve resmi belgeler hakkında)
• “İnsan dokunuşunun” kaybolması
Tur operatörü “Delfin” Genel Müdürü Sergey Romashkin, Kaliforniya’daki bir otelin robot garson denemesinin müşteri tepkileri sonrası iptal edildiğini hatırlatarak “İnsanların bu teknolojiyi kabullenmesi yıllar alacak” dedi.
Turizm çalışanlarına öneriler
Microsoft, çalışanlara şu tavsiyelerde bulunuyor:
• Yapay zeka araçlarını (ChatGPT, Bing Copilot, turizm CRM sistemleri) öğrenmek
• Empati, müzakere ve yaratıcı çözüm üretme gibi “insani” becerileri geliştirmek
• Niş alanlarda uzmanlaşarak benzersiz tur paketleri oluşturmak
Araştırmanın en önemli mesajı ise, yapay zekâdan korkmak yerine, onu verimlilik aracı olarak benimsemek.