Türkiye’de yabancı turist harcamaları 2021 yılından bu yana dikkat çekici bir düşüş eğilimine girdi.
Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerinden derlenen bilgilere göre, yabancı kartlarla Türkiye’de yapılan işlem başına harcama tutarı dolar bazında hızla gerileyerek 2026 itibarıyla 60 doların altına indi. Aynı dönemde Türk vatandaşlarının yurt dışı kart harcamalarında ise TL bazında rekor seviyeler görüldü. 2017–2026 verileri, hem Türkiye’ye gelen yabancıların hem de yurt dışına çıkan yerleşiklerin harcama davranışlarının kur ve enflasyon etkisiyle belirgin şekilde değiştiğini ortaya koyuyor.
Yabancı turist harcamalarında 2021 sonrası sert düşüş
Türkiye’de yabancı turist harcamaları 2021 sonrası dönemde belirgin şekilde geriledi. BKM verilerine göre yabancı kartların Türkiye’de işlem başına harcama tutarı 2021 yılında 280 dolar seviyesinin üzerindeyken, 2026 itibarıyla 60 doların altına kadar düştü. Bu gerileme, özellikle pandemi sonrası turizm hareketliliği ve tüketim alışkanlıklarındaki değişimle birlikte daha net bir şekilde ortaya çıktı.
Yabancı kredi kartlarında da benzer bir tablo oluştu. İşlem başına ortalama harcama 88 dolar seviyelerine kadar gerilerken, Türkiye’de yapılan harcamaların TL bazında yüksek seviyelerde kalmaya devam ettiği ancak son dönemde ivme kaybı yaşadığı görüldü. 2020–2021 dönemindeki zirvenin ardından başlayan düşüş eğilimi, 2026 verilerine kadar kademeli şekilde devam etti.
Yerli kartların yurt dışı harcamaları TL bazında rekor kırdı
Türk vatandaşlarının yurt dışı harcamaları ise farklı bir yön izledi. Yerli kredi kartlarının yurt dışındaki işlem başına harcama tutarı 2017’de 50 doların üzerindeyken, pandemi döneminde düşüş yaşadı ancak 2026 itibarıyla 35–40 dolar bandına yeniden yükseldi. Buna rağmen 2018 sonrası kur hareketleri nedeniyle dalgalı bir yapı dikkat çekti.
TL bazında ise güçlü bir artış yaşandı. Yerli kredi kartlarının yurt dışındaki işlem başına harcama tutarı 2021 sonrasında hızla yükselerek 2026 yılında 1.600 TL seviyesine yaklaştı. Banka kartlarında ise işlem başına harcama 500 TL seviyesine ulaştı. Buna karşılık banka kartlarının dolar bazındaki ortalaması 2020’den bu yana 10–12 dolar bandında yatay seyretti.
Kur ve enflasyon harcama alışkanlıklarını değiştirdi
Veriler genel olarak değerlendirildiğinde, kur hareketleri ve enflasyonun kartlı harcama davranışları üzerinde belirleyici olduğu görülüyor. Türkiye’de yabancı turist harcamaları dolar bazında düşerken, TL karşılıklarının yüksek seviyelerde kalması dikkat çekiyor. Bu durum, kur etkisinin işlem başına ortalamaları doğrudan etkilediğini ortaya koyuyor.
Öte yandan Türk vatandaşlarının yurt dışı harcamalarında TL bazlı sert artış, aynı harcama davranışının yerel para birimi üzerinden çok daha maliyetli hale geldiğini gösteriyor. Dolar bazında sınırlı değişim olmasına rağmen TL karşılıkların yükselmesi, ekonomik koşulların kart kullanım alışkanlıklarını doğrudan şekillendirdiğini ortaya koyuyor.
