İstanbul, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle her yıl milyonlarca yerli ve yabancı turisti ağırlıyor. Ancak bazı işletmelerin turistleri iradeleri dışında yönlendirmesi, rahatsız etmesi veya ticari baskıya maruz bırakması hem şehrin turizm imajını zedeliyor hem de esnafın itibarına gölge düşürüyor. İstanbul Valiliği, turistlerin güvenli ve huzurlu bir ortamda vakit geçirmesini sağlamak amacıyla “hanutçuluk” olarak bilinen uygulamalara karşı 7 maddelik bir genelge yayımladı.
Valilik, turistlerin şehirde güven ve huzur içinde vakit geçirebilmesinin “kamu düzeni ve şehir imajımız açısından önem arz ettiğini” belirtti.
Ancak bazı iş yerlerinin sergilediği, müşterilerin iradeleri dışında yönlendirilmesi, rahatsız edilmesi veya ticari baskıya maruz bırakılması gibi davranışlar, yani “hanutçuluk”, hem ilimizin turizm imajını olumsuz etkiliyor hem de esnafın genel itibarına zarar veriyor. Valilik, bu nedenle “turistlerin güvenlik ve huzurunu tehdit eden” uygulamalardan kaçınılması gerektiğini vurguladı.
Ticari faaliyetlerde dürüstlük kurallarına dikkat çekilen açıklamada, iş yeri önünde yayaların serbest geçişini engelleyici, yüksek sesli, ısrarcı veya fiziksel temas içeren müşteri davet yöntemlerinin yasak olduğuna işaret edildi.
Genelgenin maddeleri şöyle:
Kamera ve kayıt zorunluluğu
1. Turistik bölgelerde faaliyet gösteren tüm iş yerlerinde dışarıyı görecek şekilde yerleştirilmiş, sesli ve görüntülü kayıt yapabilen kamera bulundurulmasının sağlanması.
Genelgeye göre, turistik bölgelerde faaliyet gösteren tüm iş yerlerinde, dışarıyı görecek şekilde yerleştirilmiş ve sesli-görüntülü kayıt yapabilen kameraların bulundurulması zorunlu hale getirildi. Bu sayede denetimlerin etkinliği artırılacak ve haksız şikayetlerin önüne geçilecek.
Mesleki etik ve iş birliği
2. Esnaflarımız arasında mesleki etik ilkelerine göre ilkesel iş birliğinin sağlanması ve ilgili esnaf odaları ile meslek kuruluşlarının işbu Genelge hakkında bilgilendirilmesi.
İstanbul’daki esnafların mesleki etik kurallarına uyması teşvik edilirken, ilgili esnaf odaları ve meslek kuruluşlarının da genelge hakkında bilgilendirilmesi sağlanacak. Amaç, turistlerin rahatsız edilmeden güvenli bir alışveriş ortamı sunulması.
Düzenli denetleme yapılacak
3. Belediyeler ve Emniyet birimlerince, kendi sorumluluk alanlarında, kamu düzenini bozucu ve ticari ahlaka aykırı bahse konu eylemlerin önlenmesine yönelik düzenli
denetimlerin kararlılıkla sürdürülmesi.
Denetimlerde teknoloji kullanımı
4. Emniyet birimlerimiz tarafından yapılacak denetimlerde yaka kamerası ve drone kullanımının sağlanması.
Genelge, denetimlerin daha etkili yapılabilmesi için emniyet birimlerinin yaka kameraları ve drone gibi teknolojik araçları kullanmasını öngörüyor. Böylece, hem kamu düzeni korunacak hem de turistlerin huzuru sağlanacak.
İş yeri önünde sınırlı davet
5. İş yeri sahipleri ya da çalışanları tarafından iş yeri önünden 50 cm mesafeyi geçmeyecek şekilde müşterilere hoş geldiniz diyerek davet etme dışında hiçbir eylemde bulunulmaması.
İş yeri sahipleri ve çalışanları, iş yeri önünden en fazla 50 cm mesafe ile müşterilere sadece “hoş geldiniz” diyerek davet edebilecek. Fiziksel temas, yüksek sesle ısrarcı çağrı ve yol kesme gibi uygulamalar yasaklandı.
İş yeri sınırları dışında ikram ve tanıtım yasak
6. İş yeri sınırları dışında ikramda bulunma ve ürün tanıtımı yapılması, fiziksel temas ve yol kesme gibi davranışlara izin verilmemesi ayrıca iş yeri sınırlarında dahi olsa yüksek sesle, ısrarcı, rahatsız edici konuşmalara ilgili denetim birimleri tarafından kesinlikle müsaade edilmemesi.
İş yeri sınırları dışında ikramda bulunmak, ürün tanıtımı yapmak, fiziksel temas kurmak veya müşterileri rahatsız edecek davranışlarda bulunmak yasaklanıyor. Denetim birimleri bu kurallara kesinlikle uyulmasını sağlayacak.
Kademeli cezai yaptırımlar
7. İş yerlerine kesilecek faaliyetten men cezalarının kademeli olarak artırılması (ilk ihlalde 3 gün, ikinci ihlalde 5 gün , üçüncü ihlalde 10 gün) gerekmektedir.
Hanutçuluk yapan işletmelere uygulanacak faaliyetten men cezaları kademeli olarak artırılacak: İlk ihlalde 3 gün, ikinci ihlalde 5 gün, üçüncü ihlalde ise 10 gün.
Turizm imajının korunması
Valilik, genelge ile turistlerin huzur ve güvenini korumayı, haksız şikayetleri önlemeyi ve İstanbul’un turizm imajını güçlendirmeyi hedefliyor. Ayrıca denetimlerin şeffaf yürütülmesi ve esnaf ile vatandaş arasında güven ortamının sağlanması da öncelikli amaçlar arasında bulunuyor.