TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu’nda Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) 2022 ve 2023 Sayıştay Raporları üzerine görüşme gerçekleştirildi. Görüşmelerde CHP Antalya milletvekili Sururi Çorabatır değerlendirmelerde bulundu.
Çorabatır'ın açıklamaları özetle şöyle:
TGA'nın Sayıştay denetimine açık olması çok normal bir şey. Sektörün içinden gelip masanın öbür tarafında olan bir kişi olarak da çeşitli ufak tefek sorularımız olacak “Şu parayı nereye harcadınız, buraya ne harcadınız?” gibi. Hazineden buraya ne kadar bütçe aktarılıyor? Çünkü burada atıyorum sektörden gelen 1 liralık bir para var, buranın kuruluşunda bizim masada oturup tartıştığımızda, Sayın Bakanla burayı kurarken tartıştığımızda bir kısmı da daha doğrusu birinci sene, ikinci sene de olmak üzere dörtte 3’ü kadarı Maliye Bakanlığının desteği olması lazım. Doğru mu, bunun ne kadar olduğunu sizden bir açıklama talep edeceğim, rica edeceğim. Maliye Bakanlığı buraya ne kadar daha para veriyor? Çünkü şöyle bir şey var: Bütçede gelir gider hesabında mali müşavirlerle baktığımızda bir aksaklık var. Neden o aksaklık, onun da cevabını ben vereyim yani kamuoyuna sormayayım burada, neden söyleyeyim: Çünkü turizm gelirleri arttıkça, otelci arkadaşlarımızın döviz geliri arttıkça oradan ödedikleri pay artıyor; üç aylık, altı aylık, dokuz aylık, on iki aylık veriler ne yazık ki gelir açısından tutmuyor. Ama bu gelirler arttıkça Maliye Bakanlığının buna katkısının, o gelirler karşısında oransal olarak -bunun cevabını sizden rica ediyorum- ne kadar vermesi gerekiyordu, ne kadar verdi?
TGA'nın denetim raporunda rakamların daha açıklayıcı olması lazım!
TGA'nın denetim raporunda özel proje giderleri var, bununla ilgili açıklama sizden rica edeceğim. Birlikte reklam var, bu birlikteki reklamın ben içeriğini biliyorum ama raporda biraz daha açıklayıcı olması lazım. Bu Güreli şirketi -ki baktığınızda o da sektöre yabancı bir denetleme şirketi değil- bu birlikte reklamın daha açıklayıcı olması lazım hangi şartlarda, hangi acentelerde nasıl yapıldığı açısından çünkü bu hakikaten önemli. Bazı yerlerde, bazı ülkelerde belki ihmalkârlıklarımız olabilir, atladığımız yerler olabilir. bunu biraz açıklığa kavuşturmak ve diğer acenteleri daha eşit şartlarda desteklemek lazım.
TGA her şehri hak ettiği gibi tanıtabiliyor mu?
Bölgesel -biraz önce Urfa ve Trabzon’dan örnek verdik- bu tanıtımları sosyal medyada, işte diğer reklam filmlerinde, görselde, yazılı basında ülkenin tanıtımını yaparken nasıl tanıtıyorsak bazı illerimizde -benim gittiğim, özellikle turizmci arkadaşlarımla konuştuğumda- iller arasında farklar olabiliyor. Yani Bodrum’un öne çıktığı bir yerde Urfa çıkamıyor, Trabzon’un öne çıktığı yerde Diyarbakır az çıkıyor, İstanbul’un tarihî yarımadası ne kadar ortaya çıkıyor ama bu tarafta Ortaköy nasıl anlatılıyor, Ankara veya Pamukkale nasıl anlatılıyor? Sizin profesyonel ekibiniz var, öyle bir destek alıyorsunuz -ki bütçede bu belirli de bir yer alıyor genel yönetim giderleri arasında- bu bakımdan incelediğimizde burayı biraz eşit şartlarda dağıtmak lazım. Bölgesel ve ilsel farklılıklar oluyor, bu konuda hassasiyetinizi rica edeceğim.
Hangi ürün ve pazarlama teknikleri kullanılıyor, ücretleri ne kadar?
Özel proje giderleri var, bununla ilgili sizden bir cevap rica edeceğim. Genel gider kalemleri çok çeşitlendirilmiş, sadece oraya genel gider kalemleri olarak verilmiş ; bunda hangi ürün ve pazarlama teknikleri ve ücretleri kullanılıyor? "Kreatif ajans giderleri" adı altında, bunu birkaç yerde görüyoruz ama hepsini toplu mu vermek lazım acaba, tek tek mi veriyorsunuz, ona bakmak lazım.
Bayağı yüksek olan giyim giderleri kaleminin içeriği nedir?
Geliştirme projeleri, tanıtmayla ilgili platform giderleri var, buraya bakmak lazım ve genel yönetim giderleri biraz fazla geldi bana. Mesela bunun içinde "giyim giderleri kalemi" diye bir madde var, bayağı da bir miktar tutuyor, bunun içeriğini... Temsil ağırlama giderleri var, bunu biliyorum, yurt dışından "celebrity"ler var, davet ettiğiniz kişiler var bölgesel olarak. Yine o bölgeselliğe de hassasiyet göstererek bu tanıtımları yaparsak daha iyi olacağını düşünüyorum. Pazarlama, satış ve dağıtım giderlerimiz var, o da yoğunluklu. Bunları biraz daha detaylandırmak lazım. Etkinlik giderleri var.