Antalya’nın en önemli kültürel yapılarından biri olan Antalya Arkeoloji Müzesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın aldığı kararla 16 Temmuz’dan itibaren kapılarını kapattı. Müzenin, depreme dayanıksız olması ve artan depolama ihtiyacını karşılayamaması gerekçesiyle yıkılacağı açıklandı. 1964 yılında ulusal bir mimari proje yarışmasıyla tasarlanan ve 1972 yılında hizmete açılan müze, Avrupa Konseyi tarafından da “yılın müzesi” ödülüne layık görülmüştü.
Yıkım kararı kentte tartışma başlattı
Antalya Arkeoloji Müzesi’nin yıkılacak olması, başta akademisyenler ve kültürel miras savunucuları olmak üzere birçok kesimden tepki topladı. Yerine yapılacak yeni müzenin EXPO alanında planlandığı, bu projenin maliyetinin ise 2,5 milyar lirayı bulacağı belirtiliyor. Buna karşılık, mevcut binanın restorasyonunun yalnızca 100 milyon liraya tamamlanabileceği vurgulanıyor.
Antalya Kültürel Miras Derneği (ANKA), müzenin tamamen yıkılmasına karşı çıkarak Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na başvuruda bulundu. Akdeniz Serbest Mimarlar Derneği ise alanın tescillenmesi için resmi başvurusunu yaptı.
“Belge nerede? Kamuyla paylaşılmalı”
Müze Çalışma Grubu adı altında bir araya gelen bazı akademisyenler ve sivil toplum kuruluşları da yıkım kararının bilimsel ve hukuki dayanağının kamuoyuna açıklanmasını talep etti. Kültür Sanat-Sen Antalya Bölge Başkanı Dr. İrfan Kuruüzüm, konuyla ilgili yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Mevcut binanın yıkılmasına gerekçe gösterilen, depreme karşı riskli yapı olduğuna dair 5 yıl önce alındığı söylenen belgeye ulaşılamadı. Böyle bir belge varsa acilen incelenmek üzere kamuoyu ile paylaşılmalıdır. Alınan yıkım kararının uzmanlık alanındaki meslek odaları, STK, üniversite, sendika, çalışanlar ve Antalya kamuoyu ile paylaşılmaması eksiklik olarak görülmektedir.”
Turizmciler destekliyor ama EXPO şartıyla
Müzenin yıkımına olumlu yaklaşan bazı kesimler de var. Antalya Turistik Otelciler Pansiyoncular Derneği Başkanı Alp Özel, müzenin günümüz teknolojisine ve sergileme ihtiyaçlarına yanıt veremediğini belirterek, büyük ölçekli yeni bir müzenin gerekliliğine dikkat çekti:
“Müze yıprandı ve teknolojik olarak yetersiz kaldı. Bu noktada, örnek alınması gereken güçlü bir model karşımızda duruyor; Büyük Mısır Arkeoloji Müzesi. Biz de Antalya’da, EXPO alanını sadece bir park değil, dünya çapında ses getirecek ‘Yeni Büyük Antalya Arkeoloji Müzesi’ için bir fırsat olarak değerlendirmeliyiz.
Antalya’nın geleceğini bilim, sanat ve kültürle inşa edebilecek güce sahibiz. EXPO alanında kurulacak ‘Büyük Antalya Arkeoloji Müzesi’, şehre gelen turist profilini doğrudan etkileyecek. Bu sadece EXPO alanına değil, şehir merkezindeki pansiyon ve otellere de doğrudan katkı sunacaktır. Şehir merkezinden EXPO’ya kadar uzanan tramvay hattı ile ziyaretçiler bu kültürel deneyime kolayca ulaşabilecek, kentimizin ekonomik ve sosyal dokusuna yayılacaktır.”
Binlerce eser nereye taşınacak?
Müzenin kapatılmasının ardından, sergilenen binlerce arkeolojik ve etnografik eserin nasıl muhafaza edileceğine dair ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Kültür ve Turizm Bakanlığı, geçiş sürecine ilişkin soruları yanıtsız bırakırken, müze envanterinin güvenliğiyle ilgili belirsizlik sürüyor.