Türkiye turizm sektöründe son yıllarda artan yatırım sayısı, beraberinde yeni tartışmaları da getiriyor.
Trabzon Otel Yöneticileri Derneği (TUROYD) Başkanı Tuncay Beyaz, sosyal medya hesabından yaptığı kapsamlı değerlendirmede sektörün karşı karşıya olduğu yapısal sorunlara dikkat çekerek mevcut tabloyu "obez büyüme" olarak tanımladı. Beyaz, özellikle konaklama sektöründe arz ve talep dengesinin bozulduğunu, yatırım kararlarının ise çoğu zaman gerçek saha verileri yerine birbirini taklit eden bir anlayışla şekillendiğini ifade etti.
Plansız yatırımlar eleştirildi
Tuncay Beyaz, turizm yatırımlarının bölgesel ihtiyaçlar, ürün çeşitliliği ve pazar analizleri dikkate alınmadan hayata geçirilmesinin sektörün geleceğini riske attığını belirtti. Yatırım süreçlerinde gerçekçi fizibilite çalışmalarının göz ardı edildiğini dile getiren Beyaz, aynı yatırım modelinin farklı bölgelerde tekrarlanmasının hem yatırımcıyı hem de destinasyonları olumsuz etkilediğini söyledi.
Beyaz, "Hasan yaptı, ben de yapayım" anlayışıyla gerçekleştirilen yatırımların sürdürülebilir turizm hedefleriyle örtüşmediğini vurgulayarak, şehirlerin ve bölgelerin gerçek ihtiyaçlarına uygun planlamaların öncelik haline gelmesi gerektiğini kaydetti.
Ruhsat sistemi ve kaçak işletmeler gündemde
TUROYD Başkanı, mevcut yatırımcıların korunması yerine sektörel deneyimi bulunmayan işletmelere kolaylıkla turizm ruhsatı verilmesini de eleştirdi. Kurumsal işletmecilik anlayışından uzak tesislerin çalışan haklarından hizmet kalitesine kadar birçok alanda olumsuz tablo oluşturduğunu belirten Beyaz, kısa sezon odaklı faaliyet gösteren işletmelerin sektörde kalite standardını aşağı çektiğini ifade etti.
Türkiye genelinde faaliyet gösteren kayıt dışı ve kaçak işletmelerin de haksız rekabet oluşturduğunu söyleyen Beyaz, mevcut mevzuatın sahada yeterince uygulanmamasının bu tabloyu daha da ağırlaştırdığını dile getirdi.
Maliyet baskısı kaliteyi zorluyor
Açıklamasında ekonomik koşullara da değinen Beyaz, döviz kurundaki baskılanma, yükselen işletme giderleri ve enflasyon nedeniyle konaklama sektörünün ciddi maliyet baskısı altında olduğunu söyledi. Turizmin yalnızca sezonluk kazanç hedefiyle yönetilemeyeceğini belirten Beyaz, uluslararası standartlarda hizmet sunan işletmelerin bu süreçte daha fazla desteklenmesi gerektiğini ifade etti.
Meslek yasası ve gri pasaport çağrısı
Yıllardır turizm sektöründe görev yapan profesyonellerin hâlâ güçlü bir mesleki yapıya sahip olmadığını vurgulayan Beyaz, sektör çalışanlarının bir meslek yasası çatısı altında temsil edilmesi gerektiğini söyledi.
Binlerce kişiye istihdam sağlayan ve Türkiye ekonomisine önemli katkı sunan turizm profesyonellerinin hak ettikleri değeri göremediğini belirten Beyaz, gri pasaport gibi uygulamaların da yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu.
Çözüm önerisi: Bölgesel Alan Başkanlığı
Yetki ve sorumlulukların çok sayıda kurum arasında dağılmış olmasının karar alma süreçlerini yavaşlattığını ifade eden TUROYD Başkanı, çözüm için "Bölgesel Alan Başkanlığı" modelinin hayata geçirilmesini önerdi. Beyaz, bölgesel planlamanın güçlendirilmesiyle yatırım kararlarının daha sağlıklı alınabileceğini, denetim mekanizmalarının etkinleşeceğini ve turizmde sürdürülebilir büyümenin yeniden sağlanabileceğini belirtti.
TUROYD Başkanı Tuncay Beyaz'ın açıklamaları, turizm sektöründe yatırım politikaları, denetim mekanizmaları ve hizmet kalitesine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
