Havacılık sektörü türbülanstan nasıl çıkacak?

Havacılık sektörü türbülanstan nasıl çıkacak?
31 Mart 2020, 02:50
Hava yolu şirketleri, tarihte görülmemiş bir krizi yaşıyor. Sonrasında ortaya çıkacak tablo, Türk turizminin kaderini doğrudan etkileyecek…

Korona virüs salgınından en fazla etkilenen sektörlerin başında havayolu sektörü geliyor. Karakteri itibariyle, havayolu şirketlerinin bekasının, turizmin kaderini doğrudan etkilemesi bekleniyor.

Sars’ta ne olmuştu?

Yaşanan krizin küçük ve lokal örneği olarak ele alınabilecek olan 2002 yılındaki Sars virüsü salgınında, Asya-Pasifik merkezli havayolu şirketleri yaklaşık üç aylık süre zarfında yüzde 35 kapasite kaybı yaşamıştı. Bu kayıp sektörde yüzde 8 daralma yaratırken 6 milyar dolar da gelir kaybına neden olmuştu. Krizin Kuzey Amerika havayolu şirketlerine etkisi ise yüzde 3,7 daralma ve 1 milyar dolar gelir kaybı olarak yansımıştı.

Daha büyük kiriz; daha büyük sektör…

Havayolu sektörünün o yıllara kıyasla, yolcu sayısının 3 kat, kargo sayısının ise 2 kat büyüdüğü göz önüne alındığında ortaya çıkacak ekonomik yıkımın boyutları daha iyi anlaşılabilir. Covid-19 virüsünün havacılık sektöründe, NY Times’ın tahminine göre, 63 ile 113 milyar dolar arasında gelir kaybına neden olacağı düşünülüyor.

Sars krizi sonrasında havacılık sektörünün toparlanması yaklaşık 3 ay sürmüştü. Etkili bir tedavinin bulunması halinde sektörün hızla toparlanmaya başlayacağı öngörülüyor. Fakat salgının etkisini kaybetmesine rağmen düşük yoğunluklu görülmesi, sektördeki krizi derinleştirmenin yanında iş modellerinde de köklü değişimlere neden olabilir.

6000’den fazla uçak parkta

Yurt dışında iflaslar açıklanırken, kalan şirketler de çok ciddi tedbirler aldı. Lufthansa operasyonlarını %95 oranında azaltarak durdurma noktasına kadar getirdi. Dünya genelinde 6.000’den fazla uçak yerde bekliyor. Türk Hava Yolları’nın ise filosunun %85’i park halinde.

Finansal toparlanma uzun sürecek

Dünyaca ünlü yatırım danışmanlığı platformu Mergermarkt’ın verilerine göre Asya-Pasifik bölgesinde havacılık sektöründeki net rezervasyonlarda yüzde 100’e yakın düşüşler yaşanırken ABD’de ise yurt içi rezervasyonlarda yüzde 70 düşüş yaşandı. ABD’nin birçok ülkeye uçuşları geçici süre durdurmasıyla operasyonları iyice daralan küresel havacılık sektöründeki firmaların hisselerinde sert düşüşler yaşandı. Mergermarkt verilerine göre bu durum şirketlerin gelecek 6-12 aylık süreçte karlılıklarının zayıf olacağı öngörülüyor.

Pegasus’un krizden nasıl çıkacağı merak ediliyor

Türkiye’de ise belki de koronavirüs salgınından “en az zarar eden”, THY ve Pegasus’un içine girdiği türbülans göz önünde bulundurulduğunda, kısa bir süre önce iflasını açıklayan Atlas Global oldu. THY hisseleri, yılbaşından 26 Mart tarihine kadar olan dönemde yüzde 36 değer kaybetti. Dünyanın önde gelen havayolu şirketlerinden biri olan THY krizden büyük zararlar görürken, sahip olduğu tek şans, arkasındaki devlet desteği. Böylesi bir şansa sahip olmayan Pegasus’un ise bu krizden nasıl çıkacağı bilinmiyor. Yılbaşından 26 Mart tarihine kadar olan dönemde hisseleri %64 değer kaybeden Pegasus, geçtiğimiz yıl karlılığı ile İMKB’da iyi bir performans göstermişti. Sabiha Gökçen Havalimanı’ndaki avantajlı konumu ile reel anlamda da karlı bir havayolu olan Pegasus’un akıbeti, iç turizm kadar outgoing seyahat acentaları için önem taşıyor.

Eski günler uzak görünüyor

Kriz sonrasını şimdiden tahmin edebilmek güç olsa da toparlanmanın önce iç pazardan başlaması bekleniyor. Canlanma ilk aylarda yaz tatilinin de etkisiyle hızlansa da kriz sürecinde hane ekonomilerinde yaşanan ekonomik kayıplar ve yaşanan tecrübeden kaynaklanacak tasarruf eğilimleri, şirketlerin havada eski günlerine ulaşmasını geciktireceği tahmin ediliyor.

Yorumlar
İlk yorum yapan siz olun.
 
  Yorum için en fazla 1000 karakter girişi yapılabilir!
captcha