Hasan Bayram’ın konuyla ilgili açıklaması şöyle:
Bugünü anlamak, geleceğe bakmak, yarını planlamak
Gezmek, görmek, tanımak hepsi turizmin ana unsurları, pandemi ile birlikte hayatımızdan çıkartılan gezmek, görmek ve tanımanın olmayışı turizmin bittiği manasındadır.
COVID-19’un hızlı küresel yayılımı ve salgının önlenmesi amacı ile alınan sosyal mesafe tedbirleri turizm sektörünün işleyişinde gelecekte de artarak devam edecek ve değişikliklere yol açacaktır. Pandeminin başladığı günden bugüne siftah yapamayan onlarca seyahat acentasının olduğu hepimizin malumudur. Aracına kontak vurmayan yüzlerce turizm emekçisi de halen arafta beklemektedirler. Sektördeki huzursuzluğun en büyük sebebi ise sahipsizliktir. Ülke ekonomisine katkısı tartışılamayacak kadar önemli olan turizm sektörü neden hakkettiği değeri ve desteği göremiyor. Ya istemesini bilmiyoruz ya da istenen engelleniyor. Turizm sektörünün tamamı eğitimli ferasetli kişilerden oluşmaktadır. Herkes aklını çalıştırıp ekmeğine sahip çıksın ve ekmeğine destek olmayanı ajandasının en üst sırasına yazsın.
Krizler hayatın olağan durumudur. Krizleri eleştirmek veya birbirimizi rencide etmek yerine birlik olup sektör menfaatine çalışmalar yapmalıyız. Aramızdaki rekabeti bir kenara bırakıp birlikte mücadele etmezsek birlikte yok olur gideriz. Her krizi fırsata çevirmek varken COVİD-19 salgın krizinden turizmciler lehine herhangi bir sonuç elde edilemedi.
Maalesef kriz dönemini anlayamadık, geleceği bakamıyoruz, yarını da planlayamıyoruz. Yaklaşık 2 yıla yakındır turizm sektörü krizi derinden yaşamaktadır. Belirttiğimiz gibi siftah yapmayan acentaler ve kontak vurmayan yüzlerce araç çaresizce beklemektedir.
Yasamıza göre seyahat acentası tur ve transferlerini özgürce yapabilmelidir ama uygulamada maalesef çeşitli sorunlar ile karşılaşmaktadır. Tur ve transferde kullanacağı araç için ayrıca D2 Belgesi ve ilgili Büyükşehir Belediyesinden YOL BELGESİ alması gerekiyor. D2 Belgesi için 75 koltuk şartı getiren yasa ayrıca 12 yaş sınırı da getirmiştir. Yol Belgesi için de ilgili belediye 10 yaş sınırı getirmiştir. D2 ve Yol Belgesi için turizm araçlarına getirilen yaş ülkede döviz açığı oluşturduğu gibi milli servet olan araçların ticaretten uzaklaşmasına da sebebiyet vermektedir. Şu an kirasını ödeyemeyen evine ekmek parası götüremeyen turizm acentası sahibi yaşı dolmuş bir aracını değiştirmesine imkan yoktur. Öncelikle şunu belirtmek gerekiyor; turizm acentası belli bir sayıda özmal aracı ile TÜRSAB Belgesi harici hiçbir belgeye ihtiyaç duymadan tur ve transferlerini yapabilmelidir. Araç model yaşı konusuna gelince de D2 ve Yol Belgesi konusunda ARAÇ YAŞ SINIRLAMASI 14 YAŞ olarak güncellemelidir. Pandemi dolayısıyla entübe olan turizm sektörüne yaşam kaynağı olacaktır. Turistin ülkeye gelmesinde asıl emek sahibi olan seyahat acentası tur ve transferini yapabilmek için maalesef başka sektör kapılarında bekletilmektedir.
Sektörel teşvik mekanizmalarının tasarlanması turizm sezonu açılışı sonrası dönemde COVID-19’un turizm sektörü üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması adına kritik önem taşıyacaktır.
Hasan Bayram
TUSAD Başkanı