Konaklama kesiminin ciro seyrinde önemli bir değişim yaşandı. Bu değişim, cari cirolarla reel cirolar arasındaki farkın ciddi boyutlara ulaşmasıdır.
Ciro yanılsaması
Otelciler, son üç yıldaki cari fiyat artışlarının ciroya yansımasını net gelir artışı olarak değerlendirebilir. Bu durum, yükselen maliyetlerin ciro üzerinden okunmasını yanlış bir noktaya taşıyabilir.
Fark açıldı
2022 öncesinde cari cirolarla reel cirolar arasındaki fark yaklaşık 10 puan seviyesindeydi. Bugün gelinen noktada bu fark 70 puana çıktı. Bir otelci, son 3–4 yıldaki cari ciro artışını kendi geliri olarak görebilir. Buna maliyet ve kur baskısının artması da eklenince hesaplar daha karmaşık hâle geldi.
Karmaşa arttı
Hangi fiyatın ve hangi maliyetin neden arttığı konusunda ciddi bir belirsizlik bulunuyor. Ayrıca 1990’lı yıllardan bu yana “hazır” kabul edilen müşteri profili değişti. Bu değişimi okumakta zorlanılıyor. Otel müşterisi büyük ölçüde benzer kalırken, otel dışı alanlarda ciddi bir konaklama artışı yaşanıyor. Verilere olan güven de azaldı.
Büyü bitti
Özetle, otel gelirlerini doğrudan etkileyen göstergeler gerilerken, maliyetleri artıran unsurlar kontrolden çıkmış durumda. 1990’lı yılların “büyüsü” sona erdi. Yatağa dayalı ciro artık eskisi gibi değil. Bunu göremeyenler için otelciliğin sonu yaklaşıyor.
Çıkış yolu olarak “derneğim, birliğim var” diyenler için, değişime karşı 25–30 yıldır aynı koltuklarda oturanlar hatırlatılmalıdır.
TurizmDatabank, Erol Karabulut-Ekonomist