Trabzon’un Rus işgaline uğradığı yıllarda kaçırılan tarihi eserlerin geri alınması için yapılan çalışmalara destek olacaklarını açıklayan TÜRSAB Doğu Karadeniz BTK Başkanı Mehmet Ali Tuna, “Rus işgali döneminde götürülmüş tarihi eserlerin şehrimize geri kazandırılması ve bir müzede sergilenmesi “Turizm Şehri Trabzon” için çok önemli bir gerekliliktir. Bu konuda yapılmış olan ve yapılacak her çalışma hem turizme katkı hem de geçmişe karşı sorumluluğumuzdur” dedi.
Eserlerin iadesi için sürdürülen sürecin öncülerinden olan 59.Hükümet Bayındırlık ve İskân Bakanı, 60.Hükümet Devlet Bakanı Faruk Nafiz Özak'ı ziyaret eden Tuna, süreç hakkında fikir alışverişinde bulundu. Görüşmede Trabzon Sanayici ve İş İnsanları Derneği önceki dönem başkanlarından Sırrı Eren de yer aldı.
Faruk Özak'ın bugüne kadar konuyla ilgili yaptığı çalışmaların çok değerli olduğunu belirten Tuna, sürdürülen mücadeleye TÜRSAB olarak katkı vermek istediklerini söyledi.
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Tuna sözlerine şöyle devam etti: “Rus işgali döneminde götürülmüş tarihi eserlerin şehrimize geri kazandırılması ve bir müzede sergilenmesi ‘Turizm Şehri Trabzon’ için çok önemli bir gerekliliktir. Bu konuda yapılmış olan ve yapılacak her çalışma hem turizme katkı hem de geçmişe karşı sorumluluğumuzdur.
Sayın Özak'ın bugüne kadar yaptırdığı incelemeler ışığında ortaya çıkan tarihsel süreçte; 1916 yılında başlayan işgal sonrasında Rus Bilimler Akademisi tarafından oluşturulan bir bilimsel inceleme heyeti Trabzon'a gelmiş, Trabzon'daki değerli eserlerle ilgili kapsamlı bir çalışma yapmıştır.1. Dünya savaşından önceki 10 yıl süre ile İstanbul'da faaliyet gösteren Rus Asar-ı Atika Mektebi Müdürü Profesör Ivanovic Uspenski başkanlığındaki bu heyet Ortahisar Camii içerisine toplanan tüm Trabzon arşivlerini incelemiş, işgalin 1918 Bolşevik Devrimi ile son bulmasından sonra yaşanan geri çekilme sırasında pek çok eseri St.Petersburg'a götürmüştür. Profesör Uspenski Trabzon'dan Rusya'ya götürdüğü eserlerin gerekçesini açıklarken kendisinin müdür olarak bulunduğu okuldaki 30.000 civarındaki kitaba Osmanlı Devleti'nin el koyduğunu, Trabzon'dan götürülen eserlerin bu eserlere karşılık olduğunu vurgulamıştır. Ancak bu kitaplar her iki devlet arasında yapılan anlaşma gereği Rusya'ya nakledilmişse de şehrimize ait eserler iade edilmemiştir. Bu eserlerin bazılarının nerede muhafaza edildiği bilinmemekle beraber St Petersburg'da Hermitage Müzesi ve St.Petersburg halk kütüphanesinde olanlar mevcuttur. Eserler arasında 497 adet kıymetli el yazması Kur’an-ı Kerim, el yazması eserler, Sultan Selim’in annesinin sandukası üzerindeki örtü, şamdan freskler, Trabzon matbuatına ait gazete ve kitap, Çarşı camii ve Ahi Evran Camiine ait kıymetli eşyalar, bulunmaktadır.”