Son dönemde basında yer alan “Marmaris’te satılık otel” ve “kapanan tesis sayısındaki artış” başlıklı haberler, turizm sektöründe yaşanan yapısal değişimi yeniden gündeme taşıdı. Marmaris Ticaret Odası (MTO) Yönetim Kurulu Başkanı Mutlu Ayhan, satılık ve faaliyetine ara veren tesis sayısındaki artışın yalnızca Marmaris’e özgü bir durum olmadığını vurgulayarak, Türkiye genelindeki turizm destinasyonlarında benzer bir sürecin yaşandığını söyledi.
Ayhan, mevcut ekonomik koşulların yanı sıra 31 Mayıs’a kadar tamamlanması gereken yangın güvenliği mevzuatına uyum sürecinin, işletmeler üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu ifade etti. Yüksek finansman maliyetleri, hızla artan işletme giderleri ve döviz kurundaki artışın enflasyonun gerisinde kalmasının, konaklama sektöründe maliyet dengesini bozduğunu belirten Ayhan, bu tablo karşısında bazı işletmelerin yatırım planlarını gözden geçirmek ve işletme modellerini yeniden kurgulamak zorunda kaldığını dile getirdi.
Marmaris'te yaşanan gelişmelerin Türkiye genelindeki turizm destinasyonlarından bağımsız değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Başkan Ayhan, "Benzer süreçler bugün Türkiye'nin tüm turizm bölgelerinde yaşanıyor. ‘Satılık Otel veya Kapanan Otel' başlığı, aslında sektörün üzerinde biriken ekonomik ve operasyonel baskıların daha görünür hale gelmiş halidir" dedi.
"Binalar mevcut yönetmeliğe uyum sağlıyor"
Yangın güvenliği sürecine ilişkin kamuoyunda zaman zaman yanlış bir algı oluştuğuna dikkat çeken Ayhan; "Burada altını çizmemiz gereken önemli bir nokta var. Yeni yayımlanmış bir yönetmelik söz konusu değil. Mevcut binalar, 2007 yılında yayımlanmış Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilen eksiklerini gidermek üzere bir uyum süreci yürütüyor" şeklinde konuştu.
Başkan Ayhan, Marmaris'te bazı konaklama tesislerinin halihazırda yönetmeliğe uygun olduğunu ve onay raporlarını aldığını, eksikleri bulunan tesislerin ise denetimler ve teknik değerlendirmeler doğrultusunda çalışmalarını hızlandırdığını belirterek "İşletmelerimiz misafir ve çalışan güvenliğini her şeyin önünde tutuyor. Sahada ciddi bir emek ve yatırım süreci var. Nisan ayı sonuna kadar tesislerimizin çok büyük bir bölümü tadilatını tamamlamış ve yangın onay raporunu almış olacak" dedi.
"Sorumluluk paylaşımı netleşmeli"
Uyum sürecinde en kritik başlıklardan birinin, özellikle kiralama modeliyle işletilen tesislerde yaşanan mal sahibi-kiracı anlaşmazlıkları olduğunu ifade eden Ayhan, yangın güvenliği yatırımlarının bazı yapılarda yüksek maliyetli dönüşümler gerektirdiğini, bu nedenle sorumluluk paylaşımı konusunda ciddi uyuşmazlıklar yaşandığını söyledi. Bazı kira sözleşmelerinde tadilat ve yatırım sorumluluğu açık biçimde tanımlanmadığı için uygulamada anlaşmazlıkların doğabildiğini ifade eden Ayhan; "Bu durum, ne yazık ki bazı tesislerin faaliyetlerine son vermesine kadar uzanabiliyor. Süreci hızlandıracak, tarafları koruyacak ve sorumlulukları netleştirecek daha güçlü bir çerçeveye ihtiyaç var. Aksi halde kapanan tesis sayısında artış olması kaçınılmaz" ifadelerini kullandı.
"Yatak arzı azalırsa doluluk artar"
Sektörün genel görünümüne ilişkin dengeli bir öngörü paylaşımı yapan Başkan Ayhan; "İşin geneline baktığımızda, bu süreçte kapanan ya da faaliyetine ara veren tesisler olacaktır. Satılık ya da işletme modelini değiştiren tesis sayısındaki artış, yalnızca ekonomik baskıların değil, aynı zamanda sektörün yeniden yapılanma sürecinin de bir sonucudur. Bu durum, bazı tesisler için pazardan çıkış anlamına gelirken, bazıları için de yenilenme, el değiştirme ve daha güçlü bir yapıyla yeniden faaliyete geçme fırsatı oluşturmaktadır. Burada aslında bir kriz değil, sektörün ve rekabetin doğası gereği bir dönüşüm söz konusudur. Bununla beraber Marmaris, 703 konaklama tesisinde, 70 bine yakın yatak kapasitesine sahip bir turizm kentidir. Yıl genelinde ortalama yüzde 62 doluluk oranı söz konusu. Bu çerçevede yatak arzında yaşanabilecek muhtemel bir azalma, doğal olarak doluluk oranlarında artış yönünde bir dengeyi de beraberinde getirecektir" dedi.
"Önceliğimiz turizmde sürekliliği korumak"
Marmaris Ticaret Odası olarak sürecin sağlıklı yönetilebilmesi için kamu otoriteleri ve sektör paydaşlarıyla başından bu yana temasların sürdüğünü belirten Başkan Ayhan, oda olarak üyelerin finansman sıkıntısını hafifletmek amacıyla mevcut piyasa şartlarının altında faiz oranlarıyla kredi kullandırılması noktasında da destek mekanizmaları oluşturduklarını söyledi. Ayhan açıklamasının devamında, "Marmaris güçlü ve güvenli bir destinasyondur. Önceliğimiz, güvenlik standartlarını yükseltirken sektörün sürekliliğini korumak, istihdamı ve hizmet kalitesini sürdürülebilir şekilde desteklemektir" ifadelerine yer verdi.