Kovid-19 pandemisi dolayısıyla kısa çalışma ödeneğinden yararlanma koşulları esnetildi. Kanunda üç ay ile sınırlı olan kısa çalışma, birer aylık süreyle iki defa uzatıldı. Nisan ayında 3 milyon 243 bin, mayısta 3 milyon 282 bin, haziranda 2 milyon 486 bin, temmuz ayında da 1 milyon 710 bin kişiye kısa çalışma ödeneği verildi. Kısa çalışma uygulaması, sektörel bazda veya tüm iş yerleri için yılsonuna kadar uzatılabilecek. Ağustos ayında kaç kişinin kısa çalışmaya tabi olduğu eylül ayında belli olacak. Geçmişte kısa çalışma uygulaması en yaygın olarak 2008 krizinde ve 2018-2019 yıllarında uygulandı. İşçilere, bir işverene bağlı olarak çalıştıkları her yıla karşılık 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden kıdem tazminatı ödeniyor. Kısa çalışma döneminde işçi çalıştırılmadığı için işveren de ücret ödemiyor. Bu süreçte iş sözleşmesi askıya alınıyor. Kısa çalışma uygulaması iş yerinden iş yerine değişiklik gösteriyor. Kimi iş yerinde çalışmalar tümüyle durdurulurken, kimi iş yerlerinde çalışma saatleri 3’te 1 oranında azaltılıyor.
Haberturk.com'dan Ahmet Kıvanç'ın haberine göre, Kovid-19 pandemisi sırasında toplam 3.5 milyon dolayında kişi kısa çalışma uygulamasına tabi tutuldu. Kısa çalışma uygulaması, söz konusu işçilerin çoğunluğu için iki ay, yaklaşık yarısı için ise dört ay sürdü. Bazı işçiler için ise bu süre daha da uzayacak. Çalışanlar, kısa çalışma kapsamındaki süreler için kıdem tazminatı alıp alamayacaklarını merak ediyorlar.
Bu konuda Yargıtay’ca ( Yargıtay 9. H. D. Esas No: 2010/50993, Karar No: 2011/27305) verilmiş bir emsal karar bulunuyor. Ankara’da bir işçi, 2008 krizinde 5 ay 27 gün kısa çalışma ödeneği aldıktan sonra işten çıkartılınca kıdem tazminatının eksik ödendiği gerekçesiyle dava açtı. Yerel mahkeme, işçinin 5 ay 27 günlük kısa çalışma süresinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınarak, bu süreye karşılık gelen kıdem tazminatının ödenmesini kararlaştırdı. Karar, bölge adliye mahkemesince onanarak kesinleşti.
Ancak, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Adalet Bakanlığı’nın talebi üzerine kanun yararına bozulması için başvurdu. Başvuruda, kıdem tazminatına esas sürenin hesabına kısa çalışma döneminin eklenip eklenmeyeceği hususunda kanunda açıklık bulunmadığı, ancak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 1983 yılında verdiği kararda, İş Kanunu’nun 55. Maddesinde yer alan yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan hallerin kıdem tazminatında da dikkate alınması gerektiği vurgulandı. İş Kanunu’nun söz konusu maddesinde kısa çalışmaya da yer verildiği kaydedilen başvuruda, kanuna göre kısa çalışma süresinin azami 3 ay olabileceği belirtildi. 2008 krizinde ülke ekonomisinin içinde bulunduğu şartlar dolayısıyla bu sürenin 6 aya çıkartıldığı ifade edilen başvuruda, kıdem tazminatı hesabında, kanunda düzenlenen 3 aylık sürenin dikkate alınması gerektiği, bu sürenin üstündeki kısa çalışma süresinin hesaplamaya dahil edilmemesinin hakkaniyete uygun olacağı kaydedildi.
Bu konuda yasal boşluk bulunması ve uygulama birliğinin sağlanabilmesi amacıyla, kısa çalışma süresinin üç ayının kıdem tazminatı hesabına dahil edilmesi, üç ayın üzerinde geçen sürenin hesaplamaya dahil edilmemesi gerektiği belirtildi. Haberin devamı için tıklayınız...