Bloomberg HT’de Ali Çağatay’ın sorularını yanıtlayan TÜRSAB Başkanı Firuz Bağlıkaya, gündeme dair önemli açıklamalarda bulundu.
Koronavirüsle mücadele kapsamında getirilen seyahat yasakları yüzünden turizm sektörünün tamamen durduğunu hatırlatan Firuz Bağlıkaya, süreçten en çok etkilenen kesimin ise seyahat acentaları olduğunu söyledi. Müşterilerden gelen iade talepleri nedeniyle seyahat acentalarının nakit akışında sıkıntılar yaşanmaya başladığına dikkat çeken Firuz Bağlıkaya, acilen iadelerin durdurularak ötelenmesinin gerektiğini ifade etti.
“Israrla söylememize rağmen günlerdir yapılmıyor”
Paket tur iadelerinin durdurulmasının hazineye herhangi bir yük getirmeyeceğine dikkat çeken Firuz Bağlıkaya, “Biz seyahat acentalarına para dağıtın demiyoruz. Bir düzenleme ile çok çabuk çözülebilir. Israrla söylememize rağmen günlerdir yapılmıyor ve bu nedenle acentalar her geçen gün biraz daha zor duruma düşüyor” dedi.
İptaller her geçen gün artıyor
Seyahat acentalarına gelen erteleme ve iptal talepleri hakkında da bilgi veren Firuz Bağlıkaya, “Yurt dışı iptaller yüzde 90’lar seviyesinde. Yurt içinde ise yüzde 50’yi aşmış durumda ve her geçen gün artıyor” dedi.
“Toparlanma hızlı olmayacaktır”
Turizm sektörünün krizler karşısında diğer sektörlere göre daha kırılgan olduğuna değinen Firuz Bağlıkaya, “Salgın bittiğinde diğer sektörlerde işler hemen açılacaktır. Fakat turizmde böyle bir refleksi beklemiyoruz. Çünkü işler normale döndüğünde insanların ilk düşüneceği tatile gitmek olmayacaktır. Salgından dolayı insanların yaşam tarzları değişti. Bunun seyahat sektörüne nasıl yansıyacağını hepimiz merak ediyoruz ama, olumlu yansımayacağı açık” dedi.
“2020 zor bir yıl olacak”
2020’nin her açıdan turizm sektörü için zor bir yıl olacağını belirten Firuz Bağlıkaya, “Haziran veya temmuzda sezon başlasa dahi, yurt dışından turistin o tarihten sonra gelmesi pek mümkün gözükmüyor” dedi.
“2021’de tüm dünyada yükseliş olacak”
Salgın sonrasında sektörün 2021 yılının satış ve pazarlamasına konsantre olması gerektiğini ileri süren Firuz Bağlıkaya, “2021, bütün dünyada turizmin yükseleceği bir yıl olacaktır. Bu korkuyu atlatan insanlar yoğun bir şekilde seyahat edeceklerdir” dedi.
“Acentayla müşteri ilişkisine yeni bir düzenleme gerekli”
Tüketicilerden gelen iptal talepleri karşısında seyahat acentaların savunmasız kaldığını ifade eden Firuz Bağlıkaya, konuyla ilgili şunları anlattı: “Bir hastanenin hastayla olan ilişkisini Sağlık Bakanlığı, havayolu şirketlerinin yolcuyla olan ilişkisini ise Ulaştırma Bakanlığı düzenliyor. Turizmde ise seyahat acentaları ile müşteri arasındaki ilişkiye Ticaret Bakanlığı bakıyor.
Turizmde satılan ürün zamandır. Seyahat acentaları bu ürünü tedarikçileriyle organize ediyor. İşin hem B2B hem de B2C tarafı var. B2B ilişkilerde Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yönetmeliğine, B2C’de ise Ticaret Bakanlığı’nın paket tur sözleşmesi yönetmeliğine bağlıyız. Ürünün bu özgünlüğü nedeniyle bir düzenleme gerektiği de çok açık.
“Havayoluna ve otele ödediğini alamayan seyahat acentası tüketiciye ödeme yapmaya mecbur kalıyor”
Yolcuların havayolu şirketlerinden iade taleplerini durdurarak öteleyen düzenlemenin ardında seyahat acentaları için de benzeri bir adımın atılmış olması gerektiğini söyleyen Firuz Bağlıkaya, “Seyahat acentası paket tur yapıyor. Bunun unsurlarından bir tanesi uçak. Seyahat acentaları uçaktan ve otelden parasını geri alamazken paket tur sözleşmesi gereği tüketicinin parasını ödemek zorunda kalıyor” dedi.
Yaşanan bu sürecin sektörde haksız rekabete de neden olduğuna dikkat çeken Firuz Bağlıkaya, “Maddi olarak güçlü olanlar veya başka yerlerden geliri olanlar müşterisinin parasını ödüyor. Bunu da reklam aracı oyarak kullanıyor. Diğerleri ise ödemelerini tedarikçilerden geri alamadığı için ödeyemiyor. Hiç kimse acentadan aldığı parayı geri ödemezken, herkes acentadan müşterinin parasını ödemesini bekliyor”
“Belge devri için yasal düzenleme bekliyoruz”
Seyahat acentası belgesinin devredilebilmesi için gereken yasal düzenlemelerin yapılması çağrısında da bulunan Firuz Bağlıkaya şunları söyledi: “Her yerde dile getirdiğimiz meşhur bir yasamız var. Hadi o yasa çıkmadı, bugünün sorunlarını halledecek yasa maddeleri torba yasaların içine konulup çözüm bulunabilir. 2-3 yıldır seyahat acentaları belgelerinin devredilebilir olmasını ve fiyatlarının düzenlenmesini bekliyoruz. Bunların da kamuya hiçbir yükü yok. En azında bu düzenlemelerin çok çabuk yapılmasını bekliyoruz."
“TÜRSAB üzerine düşeni yaptı”
Üyelerinden 2020 yılı aidatlarını almamak için mart ayının başında Kültür ve Turizm Bakanlığı’na müracaat ettiklerini anlatan Firuz Bağlıkaya, “Biz Seyahat Acentaları Birliği olarak, 35 milyon TL’nin üzerindeki aidat gelirini almamak için müracaat ettik. Çünkü bunu yapabilmemiz için yasal bir düzenleme gerekiyordu. İnşallah olumlu bir haber gelecek ve biz de sektörün örgütü olarak bir ölçüde üyelerimize katkıda bulunmuş olacağız” dedi.