Turizm sektöründe çalışanları doğrudan etkileyen yasa değişikliği 14 Temmuz 2025’te Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeye göre, Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan belgeli konaklama tesislerinde çalışan işçiler haftada bir gün değil, ancak 10 gün aralıksız çalıştıktan sonra 1 gün izin yapabilecek. DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, bu düzenlemeye tepki göstererek Anayasa Mahkemesi’ne başvuru çağrısı yaptı.
“İşçiler 10 gün çalışıp 1 gün dinlenecek”
DİSK Yönetim Kurulu adına açıklama yapan Genel Başkan Arzu Çerkezoğlu, söz konusu düzenlemenin turizm işçilerinin en temel haklarından biri olan dinlenme hakkını hedef aldığını vurguladı. Yeni sistemle birlikte haftada altı gün çalışma düzeni sona eriyor, işçilerin haftada bir gün dinlenme hakkı 10 günlük çalışma süresine bağlanıyor.
“Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından belgelenmiş konaklama tesislerinde çalışan işçiler, artık haftada altı gün değil, ancak 10 gün çalıştıktan sonra 1 gün dinlenebilecektir.”
Çerkezoğlu ayrıca, bu günlerde çalıştırılan işçilere herhangi bir fazla mesai ücretinin de ödenmeyeceğini belirtti. Yani işçi çalışacak, ancak karşılığında hiçbir ek ücret alamayacak.
“Anayasa’ya ve uluslararası sözleşmelere aykırı”
Çerkezoğlu, yeni düzenlemenin yalnızca İş Kanunu’na değil, Anayasa’nın dinlenme hakkını güvence altına alan hükümlerine ve Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere de açıkça aykırı olduğunu vurguladı:
“Haftalık en az 24 saatlik kesintisiz dinlenme hakkı yalnızca yasal değil, aynı zamanda insani bir zorunluluktur. Yeni düzenlemeyle bu hak fiilen ortadan kaldırılmakta, işçinin dinlenme hakkı işverenin takdirine bırakılmaktadır. ‘Rızasıyla’ denilen sistemin, işyerlerinde nasıl fiili bir zorunluluğa dönüşeceği açıktır.”
“Bu saldırı sadece turizm işçisine değil”
Açıklamada, düzenlemenin yalnızca turizm sektörünü ilgilendirmediği de vurgulandı. Çerkezoğlu, benzer uygulamaların inşaat gibi farklı sektörlere de sıçrayabileceği uyarısında bulunarak, “Bu nedenle bu hak gaspına karşı durmak yalnızca turizm emekçilerinin değil, emeğiyle geçinen tüm kesimlerin ortak sorumluluğudur” dedi.
Turizm sektöründeki bu değişikliğin ilk olmadığını hatırlatan Çerkezoğlu, 2016 yılında 4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesi ile denkleştirme süresinin iki aydan dört aya çıkarıldığını, yeni düzenlemeyle ise “kölelik benzeri uzun süreli ve yoğun çalıştırma sisteminin yasal zemine oturtulduğunu” ifade etti:
“Bu sistem, sezon boyunca işçilerin günde 11 saate kadar çalıştırılmasını mümkün kılmakta, ancak bu süre de çoğu zaman aşılmaktadır. Fazla mesai karşılığı ücret ödenmemekte; dinlenme süreleri çoğu zaman kullandırılmamakta ya da işçi sezon sonunda işten çıkarılarak yükümlülüklerden kaçılmaktadır.”
“Bu düzenleme iptal edilmelidir”
DİSK, bu düzenlemenin Anayasa Mahkemesi’ne götürülmesi gerektiğini ve iptal edilmesini talep ettiklerini açıkladı:
“Bu düzenleme işverenlerin sezonluk işçilerin haklarını gasp ederek çalıştırmasına yasal zemin hazırlamıştır. Dinlenme hakkı pazarlık konusu yapılamaz; bu hak, sağlıklı bir yaşamın vazgeçilmez koşuludur. Anayasa’ya ve Türkiye’nin onayladığı uluslararası sözleşmelere aykırı bu değişikliğin Anayasa Mahkemesine götürülmesi zorunludur. Anayasa’nın hem dinlenme hakkı hem de eşitlik ilkesiyle ilgili hükümlerine açıkça aykırı olan bu düzenlemenin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesini istiyoruz ve bunun için gerekli girişimlerde bulunacağız.”