Lejyoner hastalığı, günümüzün önemli sağlık tehditlerinden biri olarak karşımıza çıkıyor. Sealed Air’in hastalıkla mücadele için gerçekleştirdiği çalışmaları ve sunmuş olduğu çözümleri, Sealed Air Pazarlama Müdürü Melike Yengül ile konuştuk.
Sealed Air hakkında bilgi verebilir misiniz?
Sealed Air olarak, 169 ülkede faaliyet gösteren ve 500’den fazlası bilim adamı ve mühendis olmak üzere yaklaşık 23.000 kişilik bir aileyiz. Dünya üzerinde 145 imalat tesisi ve 56 adet araştırma merkezine sahibiz. 4500 patentli 9.000’den fazla ticari markamız bulunmakta. Tüm markalarımız ile daha güvenli ve israfı azaltan bir gıda tedarik zinciri temin etmekte, dünyanın dört bir yanına gönderilen değerli ürünleri korumakta ve hijyenik ortamlar sunarak sağlığı geliştirmekteyiz. Bu doğrultuda Sealed Air olarak, kesintisiz hizmet ve üstün çözüm için üç iş birimine sahibiz: Food Care, Product Care ve Diversey Care. Grubumuzun temizlik ve hijyen alanında küresel lider durumda bulunan bölümü Diversey Care sunduğu üstün çözümlerle, daha temiz, daha sağlıklı bir gelecek için kârlı, sürdürülebilir kurumların oluşturulmasına yardımcı olur.
Son zamanlarda sıkça duyduğumuz Lejyoner hastalığı nedir?
Lejyoner hastalığının temeli, hastalığa da adını veren Legionella bakterisidir. Legionella bakterisi, genellikle doğadaki su kaynaklarında bulunan ve 20-45°C’deki sıcaklık aralıklarında çok hızlı çoğalabilen en tehlikeli bakterilerdendir. Legionella bakterisi, aerosol şeklindeki suyun hava içerisinde yayılması sırasında bu havanın teneffüs edilmesiyle bulaşır. Bu bakterilerin solunum yoluyla akciğerlere girmesiyle oluşan Lejyoner hastalığı, tehlikeli bir zatürre çeşididir.
Bu hastalığa sebep olan Legionella bakterisi nerelerde bulunur? Çoğalma alanları nerelerdir?
Legionella bakterisinin, suyun olduğu her yerde bulunma ve yayılma imkanı vardır. Legionella bakterileri, doğal yaşam alanlarında insan sağlığına zararı olmayan fakat insan etkisiyle oluşturulan ortamlarda bir enfeksiyonun oluşumuna sebep olabilecek bakterilerin klasik bir örneğidir. Soğuk ve sıcak su tankları, su akışı az olan borular, tesisatların kullanılmayan bölümleri gibi alanlar Legionella bakterisinin çoğalması için uygun ortamı oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra özellikle 20-45 °C arası sıcaklıkta bulunan su depoları, oda ve genel alanlarda uygun şekilde bakımı yapılmayan duş başlıkları ve musluk süzgeçleri, kireç tutan ve korozyona uğramış borular, soğutma kuleleri, spa ve hamamlar, süs havuzları, sebiller, buz makinaları, yangın hatları ve fıskiyeler, bahçe sulama sistemleri ve özellikle merkezi klima sistemleri Legionella bakterisi için uygun üreme alanlarıdır.
Peki hastalığının belirtileri nelerdir? İnsanlar bu hastalığa yakalandıklarından nasıl şüphelenebilirler? Hastalık bulaşıcı mıdır?
Lejyoner hastalığının belirtileri gribal bir enfeksiyon gibi; kas ağrısı, baş ağrısı, yorgunluk ve ateşle seyreden kuru öksürük şeklinde kendini gösterir. Hastalığın kuluçka periyodu 2 ila 10 gün arasında değişmektedir ve öksürük, akciğer enfeksiyonunun ilk işareti sayılmaktadır. Lejyoner hastalığı kişiden kişiye bulaşma riski taşımaz.
Hastalığın ölümcül sonuçları var mıdır?
Maalesef, Lejyoner hastalığı gerekli önlemler alınmadığında ölümcül sonuçlar doğurabilen bir hastalıktır. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre bu hastalığın görülme sıklığı 7/100.000’dir. Özellikle de 50 yaş üstü insanlar, akciğer rahatsızlığına sahip insanlar, sigara / alkol tüketenler, bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler daha yüksek risk altındadırlar. Hastalık riski taşıyan kişilerin teşhis ve tedavide geç kalmaları tehlikeyi artıran en önemli faktördür.
Legionella Bakterisinin yoğun olarak bulunduğu ve sağlık açısından risk taşıyan yerler nerelerdir?
Su damlacıklarının olduğu her yer enfeksiyon için bir risk taşımaktadır. Dahili sıcak su sistemleri, klima ve soğutma sistemleri, çeşmeler, yangın hatları, su depoları ile otel ve restoranlar, AVM’ler, ofis, okullar, hastaneler, spor ve sinema salonları, spa ve yüzme havuzları gibi özellikle insanların yoğun olarak kullandığı ortamlar, Legionella ile mücadele konusuna daha fazla hassasiyet gösterilmesi gereken yerlerdir.
Hastalığının önlenmesi konusunda neler yapılabilir?
Legionella ile mücadelede en önemli şey; önleyici faaliyetlerdir. Özellikle işletmelerin, risk değerlendirmesi yapması ve sorunun ortaya çıkmaması için önemler alması gerekir. Bakterilerin bulunma ve çoğalma potansiyellerinin olduğu belirttiğimiz alanların, kritik kontrol noktalarının periyodik olarak temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi, hastalık riskini ciddi oranda azaltmaktadır. Birey olarak bizlere düşen en önemli görev ise bu hastalık hakkında bilinçli olup, hizmet aldığımız tüm işletmelerde temizlik ve hijyen uygulamalarını sorgulamaktır. Yaşadığımız binalar ve iş yerlerinde ise su kaynaklarının temizliği ve bakımı konusunda oluşabilecek risklere hassasiyet göstermemiz gerekmektedir.
Hastalıkla mücadelede resmi kurumların denetimleri ve yaptırımları hakkında da bilgiler verebilir misiniz?
Türkiye’de Leqionella ile mücadele amaçlı Sağlık Bakanlığı’nın 13 Mayıs 2015 tarih ve 29354 sayılı yönetmeliği yürürlüktedir. Bu yönetmelik kapsamında seyahat ilişkili lejyoner hastalığı günümüzde özellikle turizm sektöründe ciddi sorunlara yol açan bir hastalık olarak tanımlanmıştır. Bu hastalık için Avrupa ülkeleri ile bir haberleşme ağı kurulmuş olup, ülkemizde bu ağın içinde yer almaktadır. Ülkemizde şikayet sebebiyle kontrol altına alınan işletmelerde Sağlık Bakanlığı yönetmeliği, AB’nin EWGLI (European Working Group for Legionella Infections) ve WHO kriterleri baz alınmaktadır. Buna göre çalışmalar; İl Turizm Müdürlükleri ile işbirliği içinde , İl Sağlık Müdürlüğü Bulaşıcı Hastalıklar Şube Müdürlüğü ve Gıda ve Çevre Kontrol Şube Müdürlükleri sorumluluğundadır. Bu anlamda, Leyjoner hastalığına karşı gerekli tedbirleri almayan kurum ve işletmeler için resmi denetimler ve yasal sorumluluklar bulunmaktadır.
Sealed Air olarak, Lejyoner hastalığıyla mücadele için yaptığınız çalışmalar ve sunduğunuz çözümler nelerdir?
Diversey Care grubumuz, dünya üzerinde ve ülkemizdeki birçok sektörle işbirliği içerisindedir. Temizlik ve hijyen alanında sahip olduğumuz teknik bilgi ve deneyimi, sürekli olarak toplum sağlığının korunması ve kurumların sürdürülebilirlik hedefle gerçekleştirmek için geliştirmekteyiz. Legionella bakterisi ve Leyjoner hastalığı ile mücadele de önceliklerimizden biri. Bu alanda hem firma olarak hizmet sunduğumuz müşterilerimizle hem de resmi kurumlarla birlikte farkındalık oluşumu ve denetim çalışmaları yapmaktayız. Ayrıca Diversey uzmanlarımızın Legionella bakterisinin önlenmesi ve dezenfektesi için geliştirdikleri yeni DiverGard Serisi ürünler ile de Lejyoner hastalığına karşı uzman çözümler sunuyoruz.