Otobüs bileti satışında Türkiye’nin en çok kullanılan dijital platformlarından biri olan Obilet, 31 Temmuz’da Metro Turizm’i sistemden çıkardı. Metro’nun Yönetim Kurulu Başkanı Umut Kahraman, bu kararın sektördeki yüzlerce işletmeyi etkilediğini belirterek Rekabet Kurulu’na başvuru yaptıklarını açıkladı. TOFED Başkanı Birol Özcan ise komisyon oranlarının keyfî şekilde belirlendiğini savunarak sektörün geleceği için uyarılarda bulundu.
Kahraman, konuya ilişkin açıklamasında şunları söyledi:
“Metro Turizm 1992’de kurulmuş, yaklaşık 33 yıllık bir firma. Yıllar boyunca sektörü domine etmiş, açık ara en fazla yolcu taşıyan firmalardan biri olmuş bir şirketten bahsediyoruz. Çevrimiçi satış platformları da malumunuz olduğu üzere, online bilet satışı yapılan platformlardır ve bütün firmalar burada biletlerini satışa sunar. Bu platformlar, firmalardan bilet satışı karşılığında belli bir komisyon alır. Ancak son dönemde bu komisyon bedellerini artırma yönünde bir baskı oluştu.
Bu sektörden ekmek yiyen sadece otobüs firmaları değil; Türkiye’nin 81 ilinde faaliyet gösteren, istihdama katkı sağlayan acenteler de bu yapıdan etkileniyor. En sonunda biz bu süreçte müzakereleri sürdürürken, 31 Temmuz Perşembe günü, hiçbir objektif kritere dayanmadan, sorgusuz sualsiz şekilde platform dışına atıldık.
Bu karar hem bizim için hem de sektör için ciddi ekonomik sonuçlar doğurdu. Yaz sezonunun en yoğun döneminde yolcularımız bize ulaşamadı. Seferlerimizde yüzde 40-45’e yakın doluluk kaybı yaşadık. Rekabet Kurulu’na başvurduk. Sadece firmamız değil, başka firmalara da baskı uygulandığını ve komisyon artırmayı reddedenlerin tehdit edildiğini biliyoruz.
Bu platform daha önce Rekabet Kurulu’na bir taahhütte bulunmuştu. Ancak şimdi bu taahhütleri ihlal ettiklerini görüyoruz. Eğer bu yapı denetlenmezse, sadece bizim değil tüm sektörün sürdürülebilirliği tehlikeye girecek. 33 yıllık bir firma olarak, hatta seferlerimizi durdurma, şirketi kapatma noktasına kadar geldik.”
Konuyla ilgili bir diğer açıklama Türkiye Otobüsçüler Federasyonu (TOFED) Başkanı Birol Özcan’dan geldi. Özcan, online bilet platformlarının uygulamalarına sert tepki gösterdi:
“Online bilet satan firmaların komisyon oranlarını sabit tutması lazım. Bir firmadan yüzde 8, diğerinden yüzde 12-13 komisyon alındığında yolcu maliyetleri artıyor. Bu sadece bilet satmakla kalmıyor, otobüs firmalarının ekonomik yapısını da bozuyor.
Otogarlar kira ödüyor, personel çalıştırıyor, sigorta ve maaş ödüyor. Ama online bilet platformları yüzde 13’lere varan komisyonlarla bu yükü artırıyor. Ayrıca duyumlarımıza göre bu platform, Avrupa merkezli bir firmaya yüksek bedelle satılmış ve sektörde tekelleşmeye doğru gidiyor.
Koltuk sayısını sınırlamaya, servis çıkışlarını engellemeye kadar uzanabilecek uygulamalarla karşı karşıyayız. Öyle bir noktaya geldik ki, yoldaki restoranların bile para istemeye başlayacağı bir düzene doğru gidiyoruz. Bu nedenle sektör olarak acilen toplanmalı, firmalar dertlerini dile getirmeli. Aynı firmadan yüzde 8 komisyon alıp, başka firmadan yüzde 13 alırsan bu ticari etikle bağdaşmaz. Ayrıca post cihazlarıyla alınan bilet ücretlerinin 15-20 gün banka hesaplarında bekletilmesi kabul edilemez. Bu yapının kontrol altına alınması şart.
Rekabet Kurulu’na biz daha önce başvurmuştuk ama davayı geri çekmiştik. Şimdi bu Metro’ya yapılıyorsa, yarın diğerlerine de yapılır. Federasyon olarak 360 firmayı temsil ediyoruz. Her firma birbirine destek olmalı. ABC firmasına yapılan bu uygulama diğerlerine de gelir. Bu yüzden Ankara’nın, Rekabet Kurulu’nun mutlaka devreye girmesi gerekiyor.”
Sektör temsilcileri, yaşananları “yıkıcı rekabet” olarak nitelendirerek, Rekabet Kurulu’nun sürece ivedilikle müdahale etmesini bekliyor.