İYİ Parti İstanbul Milletvekili Burak Akburak, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yaptığı konuşmada Kapadokya’da faaliyet gösteren küçük pansiyonlar, butik oteller ve yerel turizm işletmelerinin ağır bürokratik engeller nedeniyle ciddi mağduriyet yaşadığını dile getirdi. Kapadokya’nın yalnızca bir turizm bölgesi değil, UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan ve binlerce ailenin geçimini sağladığı bir yaşam alanı olduğunu vurgulayan Akburak, mevcut uygulamaların bölge turizmini sürdürülemez hale getirdiğini söyledi.
“Kapadokya büyük bir hazine ama bugün eziliyor”
Devlet kurumlarına verilen yetkilerin sınırlarının belirsizleştiğini ve bunun Kapadokya’da somut sonuçlar doğurduğunu söyleyen Burak Akburak, Kapadokya Alan Başkanlığı uygulamasını eleştirerek şunları söyledi:
“Ülkemizde son yıllarda devlet kurumlarına geniş ama sınırları belli olmayan yetkiler veriliyor, aynı anda şeffaflık, katılımcılık ve vatandaş odaklı yaklaşım yeterince önemsenmiyor. Bunun en somut ve en önemli örneklerinden biri, 1 Haziran 2019 tarihinde Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yürürlüğe konulan Kapadokya Alan Başkanlığı uygulamasıdır. Kapadokya, yalnızca Türkiye'nin değil dünyanın kültürel mirasıdır, UNESCO listesinde yer alan, her yıl milyonlarca turistin ziyaret ettiği, binlerce ailenin geçimini sağladığı büyük bir hazine burası.”
Kapadokya’nın tarihi ve kültürel değerlerine dikkat çeken Akburak, bölgenin yüzyıllardır yaşayan bir coğrafya olduğunu vurgulayarak sözlerini şöyle sürdürdü:
“Peribacalarıyla, yer altı şehirleriyle, gökyüzüne süzülen balonlarıyla asırlardır bu topraklarda var olmuş medeniyetlerin izlerini taşıyor Kapadokya; turizmle geçinen, doğasıyla, esnafıyla yaşayan bir yer. Bugün o hazine, plansızlık ve bürokrasi altında maalesef eziliyor.”
“Kurallara uymak yetmiyor, bürokrasiyi aşmak gerekiyor”
Alan Başkanlığı’nın kuruluş sürecinde bölge halkının umutlu olduğunu ancak gelinen noktada hayal kırıklığı yaşandığını ifade eden Akburak, sahadan gelen şikâyetleri Meclis kürsüsünden aktardı.
“Alan Başkanlığı kurulurken bölge insanı çok umutluydu, bölge korunacak ve gelişecekti ama bugün geldiğimiz noktada Kapadokya'da yaşayan turizmciler şunu söylüyor: ‘Alan Başkanlığı yıkıyor, Alan Başkanlığı engelliyor.’ Ama bugün Kapadokya'da küçük bir pansiyon açmak isteyen kişinin, esnafın sadece kurallara uyması yetmiyor, bürokrasiyi aşmak için mücadele etmesi gerekiyor.”
Yaşanan uygulamaların turizm işletmelerini kilitlediğini belirten Akburak, günlük hayattan örnekler vererek şunları söyledi:
“Yeni proje çizdiriliyor, basit onarım dilekçesine aylarca cevap bekleniyor, kiracısı çıkmış mülk sahibi otelini kendisi işletmek istediğinde eski ruhsat geçersiz sayılıyor. Şu anda Kapadokya'da bir işletme sahibinin basit bir boya badana için bile beklemesi gereken süre altı ay ile iki yıl arasında. Birçok pansiyon bu yüzden bir yılı aşkın süredir kapalı ama bu Türkiye gerçekliğinde o esnafın bekleyecek maalesef zamanı yok.”
“Kazanılmış haklar yok sayılıyor, küçük işletmeler cezalandırılıyor”
Kapadokya’daki yapı stokuna ve Göreme özelindeki duruma da değinen Akburak, geçmişte yasal olan yapıların bugün ruhsatsız sayılmasının ciddi bir adaletsizlik yarattığını ifade etti.
“Sadece Göreme'de 300'e yakın küçük pansiyon var. Bunların çok büyük kısmı 1957 ile 1976 yılları arasında yapılmış taş binalar. O yıllarda yapı kullanma izni zorunlu değildi. Alan Başkanlığı kurulmadan önce Yatırımlar ve İşletmeler Genel Müdürlüğü yerinde inceleme yaparak süreci sonuçlandırırken şimdiyse Kapadokya Alan Başkanlığına görüş sormakta.”
Bu sürecin küçük işletmeler aleyhine işlediğini vurgulayan Akburak, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Kapadokya Alan Başkanlığı da yüksek oranda olumsuz görüş veriyor. Bir zamanlar yapı kullanma izni gerekmeyen 1970'li yılların taş yapıları günümüzde butik otel, pansiyon olarak faaliyette olan işletmeler fiilen ruhsatsız sayılıyor yani yok sayılıyor, kazanılmış haklar çiğneniyor, insanlar cezalandırılıyor.”
“Büyük projeler ilerliyor, yerel esnaf bekletiliyor”
Uygulamaların adil olmadığını belirten İYİ Parti İstanbul Milletvekili Akburak, büyük yatırımlarla küçük işletmeler arasındaki farkın altını çizdi.
“Büyük otel projelerine bakıyoruz, onlar ruhsatlarını alıyor, faaliyetlerine başlıyor. Küçük pansiyon, butik otel, yerel girişimci, onlar bürokrasiyle boğuşuyor. Büyük işletmelerin önemini reddetmiyorum ancak bölgede doğan, büyüyen, o toprakları iyi bilen halkın bölge turizmine dâhil olması doğal bir zorunluluk.”
“Devlet yasaklayan değil, yol gösteren olmalı”
Konuşmasının sonunda çözüm önerilerini sıralayan Burak Akburak, Kapadokya Alan Başkanlığı’nın yaklaşımının değişmesi gerektiğini vurguladı.
“Tabii ki ilgili kurumlar gereken kuralları koymalı, denetimleri yapmalı ve düzeni sağlamalı ancak mevcut durumda cezalar var, çözüm yok; yasak var, rehberlik yok. İşte, tam da konuşmamın başında söylediğim mesele burada tekrar karşımıza çıkıyor: Devletin görevi sadece cezalandırmak ve yasaklamak değil rehberlik etmek, yol açmak, adaletli davranmaktır.”
Akburak, Kapadokya halkının somut düzenlemeler beklediğini belirterek konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Kapadokya halkı düzenleme bekliyor. 1976 yılı öncesi yapılar için Yapı Kullanma Belgesi şartı kaldırılmalı, basit onarımlar belediyelere devredilmeli, küçük işletmeler için ayrı bir prosedür getirilerek yerel esnaf desteklenmeli. Kapadokya Alan Başkanlığının süreci uzatan değil yol gösterici bir yapıya evrilmesi gerektiğini söylüyorum.”