Türkiye turizminde yıllardır devam eden sezonluk çalışma düzeni, sektörün en önemli sorun başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
Yaz aylarında yoğunlaşan hareketlilikle birlikte binlerce kişi sektörde görev alırken, sezonun sona ermesiyle çalışanlar yeniden belirsizlik dönemiyle karşı karşıya kalıyor.
Kızılbük GYO Genel Müdürü Mahmut Sefa Çelik, turizmde kalıcı istihdamın ancak faaliyetlerin yılın tamamına yayılmasıyla mümkün olabileceğini belirterek, sektörün yalnızca yaz aylarına bağlı bir çalışma modeliyle sürdürülemeyeceğini söyledi.
Sezon bitince çalışan kaybı yaşanıyor
Turizm sektöründe dönemsel yoğunluklar ve değişen doluluk oranları, işletmelerin personel planlamasını da doğrudan etkiliyor. Sezonun geç başlaması, kısa sürmesi veya beklentilerin altında kalması durumunda çalışanlar gelir sürekliliği konusunda sorun yaşayabiliyor.
Mahmut Sefa Çelik, sezonluk çalışma modelinin işletmeler açısından da önemli maliyetler oluşturduğunu ifade etti. Her sezon yeniden ekip kurmak, çalışanları eğitmek ve hizmet standartlarını yeniden oluşturmak zorunda kalındığını belirten Çelik, deneyimli personelin sektörde tutulmasının önemine dikkat çekti.
Turizm sadece yaz aylarına bağlı kalmamalı
Turizm hareketliliğinin 12 aya yayılması gerektiğini belirten Çelik, bunun için destinasyonların yalnızca deniz, kum ve güneş üçgeninde değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Gastronomi, kültür, spor, sağlık, etkinlik ve sosyal yaşam gibi farklı deneyimlerin geliştirilmesiyle sezon dışı dönemlerde de ziyaretçi çekilebileceğini ifade eden Çelik, Marmaris’in bu konuda önemli avantajlara sahip olduğunu belirtti. Çelik, bölgenin iklimi, doğal yapısı ve sağlık odaklı turizm imkanları sayesinde yılın farklı dönemlerinde ziyaretçi ağırlayabilecek potansiyele sahip olduğunu söyledi.
1200 kişiye yıl boyu istihdam sağlıyor
Tatil evi modelinin turizmi tek bir sezona bağlı olmaktan çıkardığını belirten Çelik, Sinpaş Reserve’in yıl boyunca kullanım sağlayan yapısıyla yaklaşık 1200 kişiye istihdam oluşturduğunu açıkladı. Yıl geneline yayılan konaklama hareketliliğinin yalnızca konaklama alanında değil, yeme-içme, teknik hizmetler ve sosyal alanlar gibi birçok bölümde sürekli çalışma ihtiyacı oluşturduğunu belirten Çelik, bu modelin sezonluk istihdam yerine daha istikrarlı bir yapı sunduğunu söyledi.
Çelik, “12 ay hizmetin sürmesi demek istihdamın da yıl boyunca devam etmesi anlamına geliyor. Sinpaş Reserve’de sezonluk bir çalışma düzeni yerine çalışanlarımıza 12 ay boyunca kesintisiz istihdam sağlıyoruz” dedi.
Deneyimli çalışan sektörde kalmalı
Turizmde hizmet kalitesinin en önemli unsurlarından birinin deneyimli çalışanlar olduğunu belirten Çelik, sezonluk sistem nedeniyle nitelikli personelin farklı sektörlere yöneldiğini ifade etti. Çelik, çalışanların geleceğe yönelik plan yapabilmesi için daha istikrarlı bir çalışma ortamına ihtiyaç olduğunu belirterek, “Evini geçindiren, geleceğe dair plan kurmak isteyen nitelikli çalışanlar, bu belirsizlik yüzünden farklı sektörlere kayıyor” dedi.
Deneyimli çalışanların kaybedilmesinin her sezon hizmet kalitesini yeniden oluşturma zorunluluğu doğurduğunu belirten Çelik, bunun Türkiye turizminin rekabet gücünü de etkilediğini söyledi.
Turizm istihdamında büyük pay
Turizmin yalnızca sektör çalışanlarını değil, Türkiye ekonomisini de yakından ilgilendirdiğini belirten Çelik, TÜİK Ücretli Çalışan İstatistikleri verilerine dikkat çekti. Türkiye genelinde sanayi, inşaat ve hizmet sektörlerinde yaklaşık 16 milyon ücretli çalışan bulunduğunu belirten Çelik, bunların 1 milyon 378 binden fazlasının doğrudan konaklama ve yiyecek hizmetleri alanında çalıştığını ifade etti.
Çelik, turizm sektörünün toplam ücretli istihdam içindeki payının yaklaşık yüzde 8,6 olduğunu belirterek, bu büyüklükteki bir sektörün sezonluk dalgalanmalara bağlı kalmaması gerektiğini söyledi.
Misafir ve çalışan arasında bağ oluşuyor
Yıl boyunca aynı çalışanlarla hizmet verilmesinin misafir memnuniyetine de katkı sağladığını belirten Çelik, sürekli personel yapısının hizmet kalitesini güçlendirdiğini ifade etti. Çelik, çalışanların misafirlerin beklentilerini ve alışkanlıklarını daha iyi tanıdığını, misafirlerin de kendilerine hizmet veren ekiplerle bağ kurduğunu söyledi.
Turizm sektöründe tartışma artık yalnızca sezon yoğunluğu değil, bu hareketliliğin nasıl kalıcı hale getirileceği üzerine yoğunlaşıyor. Sektörde 12 ay çalışma modelleri, hem çalışan sürekliliği hem de hizmet kalitesinin korunması açısından öne çıkan yaklaşımlar arasında yer alıyor.