Yaz sezonunun en yoğun döneminde Türkiye'nin gözde turizm destinasyonlarında dikkat çeken bir fiyatlandırma sistemi öne çıkıyor.
Özellikle yabancı turist yoğunluğunun yüksek olduğu bölgelerde birçok işletme ürün ve hizmetlerini euro üzerinden fiyatlandırırken, Türk Lirası ile ödeme yapmak isteyen vatandaşların karşısına zaman zaman resmi kurun üzerinde hesaplamalar çıkabiliyor. Sabah Gazetesi'nden Betül Alakent'in haberine göre, uygulama yalnızca otellerle sınırlı kalmıyor. Transfer hizmetlerinden plaj işletmelerine, restoranlardan hediyelik eşya dükkânlarına kadar birçok noktada fiyatların döviz üzerinden belirlenmesi yerli turistlerin tepkisini çekiyor.
Turizm bölgelerinde alışveriş artık euro üzerinden yapılıyor
Yabancı turistlerin yoğun olarak tercih ettiği bölgelerde fiyat etiketlerinde euro kullanımı her geçen gün daha görünür hale geliyor. Havalimanından otellere ulaşım sağlayan transfer şirketleri ücretlerini euro üzerinden açıklarken, plaj işletmeleri de deniz aktiviteleri için döviz bazlı tarifeler uyguluyor. Jetski kiralamak isteyen turistlerden yaklaşık 50 euro talep edilirken, sahil kenarında satılan içeceklerin fiyatı 3 ila 8 euro arasında değişebiliyor.
Bununla da sınırlı kalmayan uygulamada, plaj çevresinde satılan mısırın 2 euro, hediyelik magnetlerin 1 euro, tişörtlerin yaklaşık 20 euro, kafelerde bir bardak çayın 3 euro ve tostun ise 7 eurodan satışa sunulduğu belirtiliyor. Bazı bakkal ve marketlerde dahi ürün etiketlerinin euro cinsinden hazırlandığı ifade ediliyor.
TL ile ödeme kabul ediliyor ancak kur farklı hesaplanıyor
İşletmelerin büyük bölümü Türk Lirası ile ödeme yapılmasına izin verse de, vatandaşların en fazla şikâyet ettiği konu döviz kuru uygulaması oluyor. Resmî kur seviyesinin üzerinde hesaplama yapıldığını belirten tüketiciler, örneğin euro kurunun yaklaşık 53 TL olduğu günlerde ödemelerin 55-56 TL üzerinden hesaplandığını öne sürüyor.
Bu durum özellikle yerli turistlerin tatil maliyetini artırırken, sosyal medyada da çok sayıda paylaşım yapılmasına neden oluyor.
Kanun TL fiyatının da gösterilmesini zorunlu kılıyor
Uzmanlar ise fiyatlandırma konusunda yürürlükteki mevzuatı hatırlatıyor. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında hazırlanan Fiyat Etiketi Yönetmeliği, satışa sunulan mal ve hizmetlerin fiyatlarının Türk Lirası cinsinden de açık şekilde belirtilmesini zorunlu tutuyor.
Dolayısıyla işletmeler yabancı turistlere yönelik olarak euro fiyatı kullanabilse de, aynı ürün veya hizmet için TL karşılığının da tüketicinin görebileceği şekilde yer alması gerekiyor.
"Türkiye'de para birimi Türk Lirasıdır"
Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu Başkanı Bendevi Palandöken, uygulamanın mevzuata uygun şekilde yürütülmesi gerektiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu: "Turizm bölgelerinde yabancı turistler için döviz üzerinden fiyat gösterilebilir. Ancak bunun yanında Türk Lirası fiyatının da mutlaka yer alması gerekir. Eğer TL fiyatı belirtilmiyor veya vatandaşa keyfi kur uygulanıyorsa bu doğru değildir. Türkiye'de para birimi Türk Lirasıdır ve buna aykırı uygulamalar kabul edilemez."
Palandöken, fiyatlandırmada şeffaflığın hem tüketiciyi hem de sektörün itibarını koruyacağını vurguladı.
Tüketicilere belge toplayın çağrısı
Tüketici Konfederasyonu Başkan Vekili Av. İbrahim Güllü de uygulamanın yasal açıdan dikkatle takip edilmesi gerektiğini söyledi. Güllü, özellikle turizm sezonunda Ticaret Bakanlığı ile belediyelerin denetimlerini artırmasının önemine işaret ederek şunları söyledi: "Etikette Türk Lirası bulunmuyorsa veya ödeme sırasında resmi kurun üzerinde hesaplama yapılıyorsa tüketiciler bunu fotoğraf ya da video ile kayıt altına almalı. Böyle bir durumla karşılaşan vatandaşlar Ticaret İl Müdürlüklerine başvurarak şikâyette bulunabilir."
Turizm sektöründe denge arayışı
Sektör temsilcileri, yabancı turist yoğunluğunun bulunduğu bölgelerde döviz bazlı fiyatlandırmanın ticari açıdan tercih edildiğini belirtirken, yerli turistlerin de mağdur edilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Turizm bölgelerinde fiyatlandırma tartışmalarının devam ettiği bu süreçte gözler hem yapılacak denetimlere hem de işletmelerin yasal düzenlemelere ne ölçüde uyacağına çevrilmiş durumda. Yerli turistler ise özellikle Türk Lirası ile yapılan ödemelerde resmi kurun esas alınmasını ve fiyat etiketlerinde TL bilgisinin eksiksiz yer almasını istiyor.