Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla 19 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Kültür ve Turizm Bakanlığı kararlarıyla, Türkiye'nin farklı noktalarındaki kültür varlıklarına yönelik kapsamlı koruma adımları hayata geçirildi.
Mardin'den Hatay'a, Kocaeli'den Konya'ya kadar birçok ilde arkeolojik alanlar sit statüsü kazanırken, tarihi yapılar için de yeni korunma alanları ve koruma kararları belirlendi.
Mardin’de Akbağ Yerleşimi III. derece arkeolojik sit ilan edildi
Mardin Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, Artuklu ilçesi Akbağ Mahallesi’nde bulunan ve daha önce herhangi bir sit alanı içerisinde yer almayan Hazine mülkiyetindeki 1443 parselin bir bölümünde tespit edilen Akbağ Yerleşimi için karar aldı. Kurul, yapılan incelemeler sonucunda alanın 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında korunması gerekli kültür varlığı niteliği taşıdığına karar verdi.
Akbağ Yerleşimi, karar eki haritada gösterildiği şekliyle III. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edildi. Parselin tapu kaydına “Bir kısmı III. derece arkeolojik sit alanındadır” şerhi konulması kararlaştırıldı.
Alana ilişkin geçiş dönemi koruma şartları kapsamında koruma amaçlı imar planının üç yıl içinde hazırlanması, yapılaşma öncesinde müze uzmanlarınca sondaj çalışması yapılması ve kurul onayı alınması şartları getirildi.
Bursa’da tarihi yapı için korunma alanı belirlendi
Bursa’nın Yıldırım ilçesi Yenimahalle’de bulunan ve 2. grup korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli yapı için korunma alanı oluşturuldu. Teferrüç ve Civarı İmar Planı Revizyonu kapsamında değerlendirilen alanda, 734 ada 8, 9, 12 ve 16 parseller ile 732 ada 8 ve 10 parseller korunma alanı kapsamına alındı. Tapu kayıtlarına korunma alanına ilişkin şerh konulmasına, plan değişikliğinin tarihi yapının korunma alanı işlenecek şekilde yeniden düzenlenmesine karar verildi.
Hatay’da arkeolojik alanlara yönelik kapsamlı koruma kararları
Altınözü’nde 1. derece arkeolojik sit alanı güncellendi
Hatay’ın Altınözü ilçesi Ziyaret Mahallesi’nde bulunan 528 ve 529 parsellerdeki 1. derece arkeolojik sit alanının sınırları Taşınmaz Ulusal Envanter Sistemi kapsamında güncellendi. Kurul, sayısallaştırılan sit haritasını ve güncellenen sit fişini uygun buldu. Alan için bilimsel çalışmalar dışında yapılaşmaya izin verilmemesi, yeni tarım alanlarının açılmaması, taş, kum ve benzeri malzemelerin alınmaması gibi koruma şartları belirlendi.
Kırıkhan’da kaya mezarları ve mozaikli alan tescil edildi
Hatay’ın Kırıkhan ilçesi Bektaşlı Mahallesi’nde yapılan incelemelerde tespit edilen kaya oyma mezarları, antik yapı kalıntısı ve mozaikli alan koruma kapsamına alındı. Kurul, alandaki kültür varlıklarının 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerektiğine karar vererek bölgeyi 1. ve 3. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil etti. Mozaikli alanın niteliğinin belirlenmesi için müze tarafından kazı ve temizlik çalışmaları yapılmasına karar verildi.
Antakya Gökçegöz’de sit alanı sınırları güncellendi
Hatay Antakya Gökçegöz Mahallesi’nde bulunan 1. derece arkeolojik sit alanı, Taşınmaz Ulusal Envanter Sistemi çalışmaları kapsamında yeniden değerlendirildi. Sayısallaştırılan sit haritası ve güncellenen sit fişi uygun bulunurken, alan için üç yıl geçerli geçiş dönemi koruma şartları uygulanmasına karar verildi.
İskenderun Deniz Feneri 1. grup kültür varlığı oldu
Hatay İskenderun’da bulunan tarihi Deniz Feneri için koruma alanı ve yapı grubu belirlendi.Daha önce korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli olan Deniz Feneri’nin yapı grubu 1. grup olarak belirlendi.Tescil haritası ve güncellenen tescil fişi onaylandı.
Kocaeli Kandıra’da nekropol alanı arkeolojik sit ilan edildi
Kocaeli’nin Kandıra ilçesi Sarnıçlar Mahallesi Osmandede Mevkii’nde bulunan nekropol alanı, yapılan yüzey araştırmaları sonucunda koruma kapsamına alındı. 2019 yılında yapılan araştırmalarda tespit edilen alanın 2863 sayılı Kanun kapsamında kültür varlığı niteliği taşıdığı belirlendi. Kurul, alanı I. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil etti.
Bölgede koruma amaçlı imar planı hazırlanması, yapılaşmaya izin verilmemesi ve gerekli güvenlik önlemlerinin alınması kararlaştırıldı.
Nevşehir Kozaklı’daki Türk Konağı koruma altına alındı
Nevşehir’in Kozaklı ilçesi Bağlıca Mahallesi’nde bulunan tarihi Türk Konağı için koruma kararları alındı. Mülga Kayseri Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından tescilli olan yapının yapı grubu I. grup olarak belirlendi. Konağın korunma alanı oluşturulurken, restorasyon çalışmalarına yönelik hazırlanan rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri uygun bulundu.
Mersin Erdemli’de kaya oygu alanı 1. derece sit oldu
Mersin’in Erdemli ilçesi Elvanlı Mahallesi’nde bulunan kaya oygu mekanlar koruma kapsamına alındı.Kurul, alanın kültür varlığı niteliği taşıdığı gerekçesiyle I. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmesine karar verdi. Bölgede temizlik çalışmaları yapılarak alanın yayılımının belirlenmesi, çevresindeki alanların ise 3. derece arkeolojik sit olarak değerlendirilmesi için çalışma yapılması kararlaştırıldı.
Rize Çayeli’nde tarihi serender için koruma kararı
Trabzon Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, Rize’nin Çayeli ilçesi Şairler Mahallesi’nde bulunan ve kültür varlığı olarak tescilli serender yapısını değerlendirdi.Özel mülkiyete ait 239 ada 2 parselde yer alan taşınmazın koruma grubu II. grup olarak belirlendi. Güncellenen tescil fişi uygun bulunurken, yapının korunma alanı da belirlendi.
Serenderde daha önce yapılan izinsiz uygulamalar kapsamında çatının sac kaplamasının kaldırılması ve yapının özgün alaturka kiremit görünümüne kavuşturulması kararlaştırıldı. Aynı parselde bulunan konut yapısı için de 2863 sayılı Kanun kapsamında tescil çalışmalarının başlatılmasına karar verildi.
Rize Çayeli’nde geleneksel konutun korunma alanı belirlendi
Rize’nin Çayeli ilçesi Selimiye Köyü’nde bulunan tescilli konut yapısının korunma alanı oluşturuldu.Daha önce kültür varlığı olarak tescil edilen taşınmazın kadastral bilgileri güncellenirken, yeni bilgiler doğrultusunda hazırlanan tescil fişi uygun bulundu. Korunma alanında yapılacak her türlü inşai ve fiziki uygulama öncesinde Trabzon Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulundan izin alınması gerektiği belirtildi.
Sakarya Kocaali’de sivil mimarlık örneği yapı tescil edildi
Kocaeli Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, Sakarya’nın Kocaali ilçesi Hızar Mahallesi’nde bulunan tarihi sivil mimarlık örneği yapıyı değerlendirdi.674 ada 30 parselde yer alan yapının 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerekli özellikleri taşıdığı belirlendi. Yapı, II. grup korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edildi.
Koruma alanı belirlenirken bölgede bulunan başka bir sivil mimarlık örneği yapı da kapsama dahil edildi. Taşınmaza ilişkin rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerinin hazırlanarak kurula sunulmasına karar verildi.
Aksaray ve Konya’da çok sayıda höyük ve tümülüs koruma kapsamına alındı
Hocabeyli Tümülüsleri sit alanı olarak tescillendi
Konya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, Aksaray’ın Ortaköy ilçesi Hocabeyli köyünde bulunan Hocabeyli Tümülüsleri için karar aldı.Hocabeyli Tümülüsleri’nin 2863 sayılı Kanun kapsamında kültür varlığı niteliği taşıdığı belirlenerek alan I. ve III. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edildi.Bölgede kaçak kazı yapanlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına, kaçak kazı çukurlarının gerekli izinlerin ardından müze uzmanları denetiminde kapatılmasına karar verildi.
Kocadağ Eski Yerleşim Alanı koruma altına alındı
Aksaray’ın Ağaçören ilçesi Yenice Köyü ile Ortaköy ilçesi Hacımahmutuşağı Köyü arasında bulunan Kocadağ Mevkii Eski Yerleşim Alanı, arkeolojik sit olarak tescil edildi.
Alan, I. ve III. derece arkeolojik sit alanı olarak belirlenirken, koruma amaçlı imar planı hazırlanmasına kadar geçiş dönemi koruma şartlarının uygulanmasına karar verildi.
Çatalçeşme Tümülüsleri için koruma kararı
Aksaray Ağaçören ilçesi Çatalçeşme Köyü’nde bulunan Çatalçeşme Tümülüsleri I, II ve III için koruma kararı alındı.Tümülüslerin kültür varlığı niteliği taşıdığı belirlenerek alan I. ve III. derece arkeolojik sit alanı olarak tescillendi.Kaçak kazı faaliyetlerine ilişkin adli süreç başlatılması ve oluşan çukurların güvenlik önlemleri alınarak kapatılması kararlaştırıldı.
Yatansöğüt Tümülüsleri I. derece sit oldu
Aksaray Gülağaç ilçesi Gülpınar Beldesi sınırlarında bulunan Yatansöğüt I ve II Tümülüsleri, I. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edildi.Alanlara ilişkin sit fişleri onaylanırken, üç yıl içerisinde koruma amaçlı imar planı hazırlanması kararı alındı.
Mistik Höyük sınırları yeniden belirlendi
Aksaray Merkez Yeşiltepe Beldesi sınırlarında, Tuz Gölü Özel Çevre Koruma Alanı içinde bulunan Mistik Höyük’ün sit sınırları yeniden düzenlendi.Daha önce I. ve III. derece arkeolojik sit olarak tescilli olan alanın yeni sınırları uygun bulundu.
Tepe Höyük ve Yassı Höyük için sınır güncellemesi yapıldı
Aksaray Merkez Babakonağı Köyü ile Nevşehir Gülşehir ilçesi sınırlarında bulunan Tepe (Topaktepe) Höyük ve Yassı Höyük için sit sınırları yeniden değerlendirildi.Alanların I. ve III. derece arkeolojik sit statüsü kapsamında belirlenen sınırlarının uygun olduğuna karar verildi.
Konya Yunak Keçiçalı Höyüğü tescil edildi
Konya’nın Yunak ilçesi Kuzören/Fatih Mahallesi sınırlarında bulunan Keçiçalı Höyüğü, arkeolojik değer taşıdığı gerekçesiyle I. derece arkeolojik sit alanı olarak tescillendi.Sit sınırlarının harita üzerinde belirlenmesine ve üç yıl içinde koruma amaçlı imar planı hazırlanmasına karar verildi.
Seydişehir Tavuk Tepe’de kaçak kazı kararı
Konya’nın Seydişehir ilçesi Tavuk Tepe mevkiinde bulunan kale kalıntısının sit sınırları yeniden belirlendi.Alan I. derece arkeolojik sit alanı olarak korunurken, kaçak kazı yapanlar hakkında suç duyurusunda bulunulmasına karar verildi.Kaçak kazı çukurlarının adli izinlerin ardından müze denetiminde kapatılması kararlaştırıldı.
Meram Yıkıklar Eski Yerleşim Alanı tescil edildi
Konya’nın Meram ilçesi Çomaklar Mahallesi sınırlarında bulunan Yıkıklar Eski Yerleşim Alanı, I. ve III. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edildi.Alan için üç yıl içerisinde koruma amaçlı imar planı hazırlanmasına kadar geçiş dönemi koruma şartlarının uygulanması kararlaştırıldı.
Hacımahmutuşağı Tümülüsleri koruma altına alındı
Aksaray Ortaköy ilçesi Hacımahmutuşağı Köyü’nde bulunan Hacımahmutuşağı Tümülüsleri I, II ve III için koruma kararı alındı.Tümülüsler I. ve III. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilirken, kaçak kazı yapanlarla ilgili adli işlem başlatılması ve alan güvenliğinin sağlanması kararlaştırıldı.
Kültürel miras alanlarında koruma süreci genişledi
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yayımlanan kararlarla Türkiye’nin farklı bölgelerinde arkeolojik alanlar, tarihi yapılar ve geleneksel mimari örnekleri için yeni koruma süreçleri başlatıldı.
Mardin’den Hatay’a, Kocaeli’den Aksaray ve Konya’ya kadar çok sayıda alan için sit tescili yapılırken, bazı bölgelerde kaçak kazılara karşı güvenlik önlemleri ve koruma amaçlı planlama süreçleri de devreye alındı.